Donald Trump Warns Iran | पाकिस्तान (Pakistan) मधील इस्लामाबाद (Islamabad) येथे अमेरिका (USA) आणि इराण (Iran) यांच्यात झालेल्या शांतता चर्चेला यश न आल्याने जागतिक तणाव पुन्हा वाढला आहे. या पार्श्वभूमीवर माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांच्या वक्तव्यामुळे युद्धाच्या शक्यतेबाबत चर्चा रंगू लागली आहे.
चर्चा फसली; ट्रम्पची आक्रमक भूमिका
इस्लामाबादमध्ये झालेल्या चर्चेत कोणताही ठोस निकाल न लागल्याने ट्रम्प यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली. त्यांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया देताना इराणला “पुन्हा अश्मयुगात पाठवू” अशी कठोर धमकी दिली. यासंदर्भातील एक लेखही त्यांनी शेअर केला आहे.
याआधीही ट्रम्प यांनी करार झाला किंवा नाही तरी अमेरिका आधीच मजबूत स्थितीत असल्याचे सांगितले होते. त्यामुळे त्यांच्या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर तणाव अधिक वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
इराणवर दबाव वाढवण्याचे पर्याय
चर्चा अपयशी ठरल्यानंतर अमेरिकेकडे इराणवर दबाव टाकण्यासाठी विविध पर्याय उपलब्ध असल्याचे समोर आले आहे. त्यात नौदल नाकेबंदीचा पर्यायही विचारात घेतला जात आहे. व्हेनेझुएला (Venezuela) वर लादलेल्या आर्थिक निर्बंधांप्रमाणेच इराणवरही कठोर आर्थिक नाकेबंदी लागू होऊ शकते.
ट्रम्प यांनी संकेत दिले आहेत की, जर इराणने अमेरिकेच्या अटी मान्य केल्या नाहीत, तर अशा कठोर पावलांचा अवलंब केला जाऊ शकतो. त्यामुळे परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनीवर नियंत्रणाचा मुद्दा
लेक्सिंग्टन इन्स्टिट्यूट (Lexington Institute) येथील सुरक्षा तज्ज्ञ रेबेका ग्रँट (Rebecca Grant) यांच्या मते, अमेरिकन नौदलासाठी होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) नियंत्रित करणे शक्य आहे. या मार्गातून मोठ्या प्रमाणावर तेलवाहतूक होते, त्यामुळे त्याचे धोरणात्मक महत्त्व खूप मोठे आहे.
त्यांनी सांगितले की, गेल्या २४ तासांत रशियन टँकरसह अनेक जहाजे या मार्गावरून गेली आहेत. जर तणाव वाढला, तर अमेरिकन नौदल या भागात अधिक देखरेख वाढवू शकते. अशा स्थितीत, खारग बेट (Kharg Island) किंवा ओमान (Oman) जवळील या मार्गातून जाण्यासाठी अमेरिकेची परवानगी आवश्यक ठरू शकते.
