UPI Payment l यूपीआयद्वारे (UPI) पेमेंट (Payment) करणे आजकाल अगदी सामान्य (Common) झाले आहे. ई-रिक्षापासून (E-rickshaw) ते मेट्रो ट्रेन (Metro Train) आणि भाजीपाला दुकानांपर्यंत (Vegetable Shops) पेमेंटसाठी UPI चाच वापर केला जात आहे. मात्र, यूपीआय पेमेंटबाबत एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे, जी तुम्हाला काही विशिष्ट प्रकारचे पेमेंट (Transactions) करण्यापासून रोखू शकते. जर तुम्ही देखील यूपीआयद्वारे पेमेंट करत असाल, तर तुम्हाला हे जाणून घेणे आवश्यक आहे की, नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) 1 फेब्रुवारीपासून काही व्यवहार ब्लॉक (Block) करणार आहे.
भारतीय राष्ट्रीय भुगतान निगमने (National Payments Corporation of India) याबद्दल एक परिपत्रक (Circular) जारी करून माहिती दिली आहे की, 1 फेब्रुवारीपासून विशेष कॅरेक्टर्स (Special Characters) वापरून बनवलेल्या आयडीद्वारे (ID) केलेले व्यवहार स्वीकारले जाणार नाहीत. वापरकर्ते (Users) केवळ अल्फान्यूमेरिक कॅरेक्टर्स (Alphanumeric Characters) वापरून बनवलेल्या आयडीद्वारे व्यवहार करू शकतील. जे लोक याचे पालन करणार नाहीत, अशा लोकांची आयडी ब्लॉक केली जाईल.
NPCI ची मार्गदर्शक सूचना (Guidelines):
NPCI चा हा निर्देश 1 फेब्रुवारी 2025 पासून लागू होणार आहे. एनपीसीआईने यूपीआय ऑपरेटरना (UPI Operators) हे स्पष्ट केले आहे की, त्यांनी UPI व्यवहारांसाठी आयडीमध्ये अल्फान्यूमेरिक कॅरेक्टरचा वापर सुरू केला पाहिजे, अन्यथा सेंट्रल सिस्टीम (Central System) त्या ॲपवरून (App) कोणत्याही यूपीआय व्यवहारास परवानगी देणार नाही. या सूचनेचे पालन करण्याची जबाबदारी पेमेंट ॲप (Payment App) वर आहे.
UPI Payment l परदेशातही यूपीआय व्यवहार (UPI Transactions in Foreign Countries):
एनपीसीआईने हा निर्णय अशा वेळी घेतला आहे जेव्हा किरकोळ पेमेंट ऑपरेटर (Retail Payment Operators) व्यवहारांसाठी यूपीआय पर्यायाचा वापर वाढवण्याचे लक्ष्य ठेवत आहेत. भारतात 2016 मध्ये झालेल्या नोटबंदीनंतर (Demonetization) डिजिटल व्यवहार (Digital Transactions) वेगाने वाढले आहेत. याशिवाय, परदेशातही यूपीआय व्यवहार होत आहेत. श्रीलंका (Sri Lanka), भूतान (Bhutan), यूएई (UAE), मॉरिशस (Mauritius) आणि फ्रान्समध्ये (France) यूपीआय व्यवहार होत आहेत.
एनपीसीआईने यापूर्वीही दिला होता सल्ला :
नॅशनल पेमेंट्स इंटरफेस ऑफ इंडियाने यापूर्वीच लोकांना यूपीआय आयडीसाठी विशेष कॅरेक्टर्सऐवजी अल्फान्यूमेरिक कॅरेक्टर वापरण्याचा सल्ला दिला होता. त्यानंतर अनेकांनी त्याचा वापर सुरू केला, पण अजूनही काही वापरकर्ते त्याचे पालन करत नाहीत. आता एनपीसीआय याचे पालन करण्यासाठी कठोर पावले उचलणार आहे.
केंद्रीय प्रणाली अशा सर्व व्यवहारांना स्वीकार न करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत, ज्यांच्या यूपीआय आयडीमध्ये विशेष कॅरेक्टर्स जोडलेले असतील. याशिवाय, एनपीसीआईने सर्व बँकांना (Banks) याचे काटेकोरपणे पालन करण्याचा सल्ला दिला आहे.
थोडक्यात, 1 फेब्रुवारी 2025 पासून यूपीआय आयडीमध्ये विशेष कॅरेक्टर्स वापरणाऱ्यांचे व्यवहार ब्लॉक केले जाणार आहेत. त्यामुळे यूपीआय वापरकर्त्यांनी लवकरात लवकर आपल्या आयडीमध्ये आवश्यक ते बदल करून घ्यावेत.
