Petrol Diesel Price | जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या किमतीत सातत्याने चढ-उतार होत असताना, आज रविवार, १२ एप्रिल २०२६ रोजी भारतामध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात स्थिरता पाहायला मिळत आहे. सध्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कच्च्या तेलाचा (Crude Oil) दर प्रति बॅरल ९६.५७ डॉलर्सच्या ($) आसपास असून ब्रेंट क्रूडचा व्यापार ९५.२० डॉलर्सवर सुरू आहे. देशांतर्गत बाजारपेठेत तेल कंपन्यांनी मूळ किमतीत कोणताही मोठा बदल केलेला नाही, मात्र स्थानिक करांच्या फरकामुळे विविध राज्यांमध्ये इंधनाचे दर वेगवेगळे नोंदवण्यात आले आहेत.
राजधानी दिल्लीतील स्थिती आणि महानगरांमधील दर
देशाची राजधानी दिल्ली (Delhi) मध्ये आज पेट्रोलचा दर ९४.७७ रुपये प्रति लिटर इतका कायम आहे. एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीपासूनच दिल्लीत इंधन दरात मोठे फेरबदल झालेले नाहीत. तसेच, डिझेलसाठी वाहनधारकांना ८७.६७ रुपये मोजावे लागत आहेत. तेल विपणन कंपन्यांनी म्हणजेच इंडियन ऑइल (Indian Oil), भारत पेट्रोलियम (Bharat Petroleum) आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम (Hindustan Petroleum) यांनी पुरवठा साखळीत कोणताही व्यत्यय नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
इतर प्रमुख शहरांचा विचार केल्यास, आर्थिक राजधानी मुंबई (Mumbai) मध्ये पेट्रोलचा दर प्रति लिटर १०३.५४ रुपये तर डिझेल ८९.९७ रुपयांवर स्थिरावले आहे. कोलकाता (Kolkata) मध्ये पेट्रोल १०४.४५ रुपये आणि डिझेल ९१.७६ रुपये दराने मिळत आहे. दक्षिण भारतात चेन्नई (Chennai) मध्ये पेट्रोलचा भाव १०१.०६ रुपये असून डिझेलसाठी प्रति लिटर ९२.६१ रुपये मोजावे लागत आहेत. महानगरांमध्ये वाहतूक खर्च आणि स्थानिक कर रचनेमुळे दरांमध्ये तफावत दिसून येते.
विविध राज्यांमधील कर रचना आणि व्हॅटचा (VAT) प्रभाव
भारतातील विविध राज्यांमध्ये पेट्रोलवर आकारला जाणारा व्हॅट (Value Added Tax) वेगवेगळा आहे. आंध्र प्रदेश (Andhra Pradesh) मध्ये हा दर सर्वाधिक म्हणजे १०९.४४ रुपये आहे, तर तेलंगणा (Telangana) मध्ये १०८ रुपये प्रति लिटर पेट्रोल मिळत आहे. महाराष्ट्र (Maharashtra) राज्यात सरासरी दर १०४.७९ रुपये असून बिहार (Bihar) आणि केरळ (Kerala) मध्येही इंधन दर शंभरीच्या पार आहेत. उत्तर प्रदेश (Uttar Pradesh) मध्ये ९५.१५ रुपये आणि गुजरात (Gujarat) मध्ये ९४.९९ रुपये अशा तुलनेने कमी दराने पेट्रोल उपलब्ध आहे.
इंधन दरांवर वस्तू आणि सेवा कर (GST) लागू नसल्यामुळे राज्य सरकारे आपल्या महसुलासाठी व्हॅटवर अवलंबून असतात. त्यामुळे प्रत्येक राज्याच्या सीमा ओलांडताच पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती बदलतात. राजस्थान (Rajasthan) मध्ये १०५.४३ रुपये आणि पश्चिम बंगाल (West Bengal) मध्ये १०५.७४ रुपये असा दर आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या महसूल धोरणामुळे सर्वसामान्यांच्या खिशावर होणारा हा परिणाम जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतींशी थेट निगडित असतो.
