Mumbai | महाराष्ट्रामध्ये (Maharashtra) आता सुविधा दुकाने (Convenience Stores) २४ तास आणि आठवड्याचे सातही दिवस सुरू ठेवता येणार आहेत. मुंबई उच्च न्यायालयाने (Mumbai High Court) एका महत्त्वपूर्ण निर्णयात, अशा दुकानांच्या कामकाजाच्या तासांवर पोलिसांनी घातलेले निर्बंध फेटाळून लावले आहेत. सुविधा दुकानांना २४/७ सुरू ठेवण्यास मनाई करणारा कोणताही कायदा अस्तित्वात नसल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील ग्राहक आणि रिटेल क्षेत्राला मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

२४/७ दुकानांवर बंदी नाही

न्यायमूर्ती गिरीश कुलकर्णी (Justice Girish Kulkarni) आणि न्यायमूर्ती अद्वैत सेठना (Justice Advait Sethna) यांच्या खंडपीठाने हा महत्त्वाचा निर्णय दिला. न्यायालयाने आपल्या निरीक्षणात म्हटले आहे की, २४ तास सुरू राहणारी सुविधा दुकाने ही नागरिकांसाठी अत्यंत सोयीस्कर (Convenient) आणि फायदेशीर (Beneficial) आहेत. विशेषतः उशिरापर्यंत काम करणारे किंवा अनियमित वेळापत्रक (Irregular Schedules) असलेल्या लोकांसाठी अशी दुकाने खूप उपयुक्त ठरतात. जगभरात रात्रंदिवस सुरू राहणाऱ्या दुकानांची संकल्पना लोकप्रिय असल्याचेही खंडपीठाने नमूद केले.

कायद्याचा मुद्दा स्पष्ट करताना न्यायालयाने म्हटले की, सध्या महाराष्ट्रात असा कोणताही कायदा नाही जो सुविधा दुकानांना २४ तास सुरू ठेवण्यास मनाई करतो. कायद्यानुसार केवळ विशिष्ट प्रकारच्या आस्थापनांवरच वेळेचे निर्बंध आहेत. ‘केवळ हुक्का बार (Hookah bars), परमिट रूम (Permit rooms), डान्स बार (Dance bars) किंवा दारू विक्री करणाऱ्या आस्थापनांसाठीच (Establishments selling liquor) निर्बंध आहेत,’ असे न्यायालयाने आपल्या निर्णयात स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे, सर्वसामान्य वस्तूंची विक्री करणाऱ्या सुविधा दुकानांना हे निर्बंध लागू होत नाहीत.

पुण्यातील याचिकेवर निर्णय

हे प्रकरण पुण्यातील (Pune) एक सुविधा स्टोअर चालवणाऱ्या ‘ॲक्सिलरेट प्रॉडक्ट्स व्हेंचर्स प्रायव्हेट लिमिटेड’ (Accelerate Products Ventures Private Limited) या कंपनीने दाखल केलेल्या याचिकेवर आधारित होते. कंपनीच्या कामकाजाच्या तासांवर पोलिसांनी निर्बंध घातले होते आणि विविध कायद्यांचा हवाला देत दुकान रात्री ११ वाजेपर्यंत बंद करण्याचे निर्देश दिले होते. कंपनीने पोलिसांच्या या निर्बंधांना उच्च न्यायालयात आव्हान दिले होते.

याचिकेवर सुनावणी घेतल्यानंतर, उच्च न्यायालयाने पोलिसांचे निर्बंध रद्द केले. कायद्यानुसार अशी कोणतीही बंदी नसताना केवळ कामकाजाच्या वेळेच्या आधारावर दुकानाच्या कार्यात हस्तक्षेप करू नये, असे निर्देश न्यायालयाने पोलिसांना दिले आहेत. तसेच, याचिकाकर्त्या कंपनीला आपले दुकान २४ तास आणि आठवड्याचे सातही दिवस सुरू ठेवण्यास परवानगी दिली आहे. उच्च न्यायालयाच्या या निर्णयामुळे राज्यातील इतर हजारो सुविधा स्टोअर्सनाही आता २४/७ व्यवसाय करण्याचा कायदेशीर मार्ग मोकळा झाला आहे. यामुळे ग्राहकांच्या सोयीमध्ये वाढ होईल तसेच रोजगाराच्या संधी (Employment Opportunities) निर्माण होऊन राज्याच्या अर्थव्यवस्थेलाही (State Economy) चालना मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

Title : Mumbai High Court Allows 24×7 Convenience Stores Maharashtra