‘भारतातील निम्म्या लोकसंख्येकडे…’; नव्या संकटाबद्दल तज्ज्ञांचा गंभीर इशारा

On: March 31, 2025 11:22 AM

---Advertisement---

India Economy | एकीकडे जग संभाव्य आर्थिक मंदीच्या छायेत वावरत आहे, तर दुसरीकडे अमेरिकेत (USA) येऊ घातलेल्या संभाव्य ‘टेरिफ वॉर’मुळे (Tariff War) जागतिक महागाई आणखी भडकण्याची चिन्हे आहेत. या पार्श्वभूमीवर, चेन्नईतील (Chennai) आर्थिक नियोजन तज्ञ डी मुथुकृष्णन (Financial Planner D Muthukrishnan) यांनी भारत आणि जगासमोरील आर्थिक विषमतेच्या वाढत्या संकटाबद्दल गंभीर इशारा दिला आहे. त्यांच्या विश्लेषणानुसार, भारतातील निम्म्या लोकसंख्येकडे साडेतीन लाख रुपयांपेक्षा कमी संपत्ती आहे, तर जगातील ९० टक्के लोक आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत असुरक्षित आहेत.

भारत आणि जगातील संपत्तीची विषम वाटणी

डी मुथुकृष्णन यांनी यूबीएस ग्लोबल वेल्थ रिपोर्ट २०२४ (UBS Global Wealth Report 2024) चा संदर्भ देत काही धक्कादायक आकडेवारी सादर केली आहे. त्यांच्या मते, भारतातील जवळपास निम्म्या लोकसंख्येकडे (Half of Indians) असलेली एकूण संपत्ती ३.५ लाख रुपयांपेक्षाही कमी आहे. भारताची सरासरी संपत्ती (Average Wealth) अंदाजे ४,००० अमेरिकन डॉलर्स असली तरी, संपत्तीचे वितरण अत्यंत विषम आहे, हे या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते.

जागतिक पातळीवरही परिस्थिती फारशी वेगळी नाही. जगाची सरासरी संपत्ती ८,६५४ डॉलर्स असली तरी, जगातील अर्ध्या लोकसंख्येकडे ७.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी संपत्ती असल्याचे मुथुकृष्णन सांगतात. संपत्तीचे केंद्रीकरण इतके टोकाचे आहे की, जगातील केवळ १ टक्का लोकांकडे ८.६ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त संपत्ती आहे, तर उर्वरित ९९ टक्के लोकसंख्या त्याखाली आहे. अगदी स्वित्झर्लंडसारख्या (Switzerland) सर्वाधिक श्रीमंत देशातही, जिथे प्रत्येक व्यक्तीची सरासरी संपत्ती सुमारे ६ कोटी रुपये आहे, तेथेही १ टक्का लोकांकडे देशाची ४३ टक्के संपत्ती एकवटलेली आहे.

आर्थिक असुरक्षितता आणि भविष्यातील धोके

मुथुकृष्णन यांनी भविष्यातील धोक्यांबाबतही सावध केले आहे. त्यांच्या मते, जगातील ९० टक्के लोकसंख्या इतकी आर्थिकदृष्ट्या नाजूक स्थितीत आहे की, त्यांचा केवळ एका महिन्याचा पगार जरी बुडाला, तरी ते मोठे संकट ओढवू शकते (“एका पगाराचे जरी नुकसान झाले तरी ते त्या संकटाला तोंड देऊ शकत नाहीत”). अमेरिकेसारख्या देशात सरासरी संपत्ती जगात चौथ्या क्रमांकावर असली तरी, मध्यमवर्गीय संपत्तीच्या (Median Wealth) क्रमवारीत तो देश १४ व्या क्रमांकावर घसरतो, हे विषमतेचे द्योतक आहे.

ही वाढती आर्थिक असमानता (Economic Inequality) भविष्यात आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे. याला आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), ऑटोमेशन (Automation) आणि त्यामुळे येणारे नोकऱ्यांचे संकट (Job Crisis) कारणीभूत ठरेल, असा इशारा त्यांनी दिला आहे. संपत्तीचे काही मोजक्या लोकांकडे होणारे केंद्रीकरण (Wealth Concentration) आणि तांत्रिक समस्या (Technological Issues) यामुळे श्रीमंत देशांमधील अब्जावधी लोकही आर्थिकदृष्ट्या असुरक्षित बनतील, असे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे, केवळ भारतानेच नव्हे, तर संपूर्ण जगाने या वाढत्या आर्थिक विषमतेवर वेळीच उपाययोजना करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सूचित केले आहे.