Healthy Sleep | रोजची शांत आणि गाढ झोप ही चांगल्या आरोग्यासाठी अत्यंत आवश्यक असते. मात्र, अनेकदा झोपेच्या गुणवत्तेवर गादीपेक्षा उशीचा अधिक परिणाम होत असतो. अनेकजण वर्षानुवर्षे एकच उशी वापरत राहतात, पण तिचा आकार, उंची आणि आधार देण्याची क्षमता कमी झाल्याचे लक्षात घेत नाहीत. त्यामुळे मान, खांदे आणि पाठीशी संबंधित अनेक समस्या निर्माण होऊ शकतात.
चुकीच्या उशीमुळे होणारे दुष्परिणाम
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, झोपताना डोके, मान आणि पाठीचा कणा एका सरळ रेषेत राहणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. उशी खूप उंच, अतिशय कडक किंवा जुनी झालेली असल्यास मानेवर अनावश्यक ताण पडतो. त्यामुळे स्नायूंवर अतिरिक्त दबाव निर्माण होतो आणि सकाळी उठल्यानंतर शरीरात वेदना जाणवू लागतात. अशा चुकीच्या उशीचा दीर्घकाळ वापर केल्यास मानदुखी, मानेत कडकपणा, खांदे दुखणे किंवा जड वाटणे, सकाळी डोकेदुखी, रात्री वारंवार झोप मोडणे तसेच दिवसभर थकवा आणि अस्वस्थता यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.
फक्त जाड किंवा कडक उशीच त्रासदायक ठरत नाही, तर खूप पातळ उशी वापरणेही शरीरासाठी नुकसानकारक ठरू शकते. अशा उशीमुळे डोके आणि मानेला पुरेसा आधार मिळत नाही. परिणामी पाठीच्या कण्याचा नैसर्गिक समतोल बिघडतो. पूर्ण रात्र झोपूनही शरीराला पुरेशी विश्रांती मिळत नाही आणि मान, खांदे तसेच पाठदुखीचा त्रास वाढू शकतो.
Healthy Sleep | योग्य उशीची निवड कशी कराल? :
प्रत्येक व्यक्तीची झोपण्याची पद्धत वेगळी असल्यामुळे सर्वांसाठी एकाच प्रकारची उशी योग्य ठरत नाही. पाठीवर झोपणाऱ्या व्यक्तींनी मध्यम उंचीची आणि मऊ-घट्टपणाचा योग्य समतोल असलेली उशी वापरणे फायदेशीर ठरते. अशा उशीमुळे मानेला योग्य आधार मिळतो आणि डोके जास्त उंच राहत नाही. तर एका बाजूने म्हणजेच करवट घेऊन झोपणाऱ्यांसाठी थोडी उंच आणि मजबूत उशी अधिक उपयुक्त मानली जाते. यामुळे मान आणि खांद्यामधील अंतर व्यवस्थित भरले जाते आणि पाठीचा कणा सरळ राहण्यास मदत होते.
तज्ज्ञांच्या मते, एकाच उशीचा अनेक वर्षे वापर करणे टाळावे. कालांतराने उशीचा आकार बदलतो, तिची लवचिकता कमी होते आणि शरीराला आवश्यक आधार मिळत नाही. साधारणपणे उशीच्या गुणवत्तेनुसार 1 ते 3 वर्षांनी ती बदलण्याचा सल्ला दिला जातो. उशी सपाट झाली असेल, तिचा आकार बिघडला असेल किंवा झोपताना अस्वस्थता जाणवत असेल, तर नवीन उशी घेणे गरजेचे आहे. झोपण्याची सवय, शरीराची ठेवण आणि मानेला मिळणारा योग्य आधार लक्षात घेऊन उशीची निवड केल्यास झोपेची गुणवत्ता सुधारते आणि मानदुखी, खांदेदुखी तसेच इतर अनेक शारीरिक समस्या टाळण्यास मदत होते.
