Chanakya Niti l आचार्य चाणक्य (Acharya Chanakya) यांनी ‘चाणक्य नीति’ (Chanakya Niti) नावाचा एक प्रभावशाली ग्रंथ लिहिला आहे. यामध्ये राजकारण (Politics), समाज (Society), व्यक्तिमत्त्व विकास (Personality Development) आणि नीतिमत्ता (Ethics) अशा जीवनातील विविध पैलूंचे विस्तृत विवेचन (Explanation) करण्यात आले आहे.
चाणक्य नीतिमध्ये नमूद केलेली तत्त्वे (Principles) काळाच्या ओघात आजही प्रासंगिक (Relevant) राहिली आहेत. चाणक्य नीति व्यक्तीला जीवनात यश (Success), आदर (Respect) आणि समृद्धी (Prosperity) प्राप्त करण्यासाठी मार्गदर्शक (Guide) म्हणून कार्य करते. ज्या व्यक्तीला ही तत्त्वे योग्य प्रकारे समजतात, तो आपले जीवन सुधारू शकतो. याशिवाय, चाणक्य नीतीमध्ये काही अशा गोष्टी सांगितल्या आहेत, ज्यांचा अवलंब केल्यास व्यक्ती आपल्या शत्रूंनाही (Enemies) पराभूत करू शकतो.
नेहमी आनंदी राहा :
आनंदी राहणे आरोग्यासाठी (Health) चांगले असते. चाणक्य नीतिमध्ये असेही म्हटले आहे की, आनंदी राहून व्यक्ती आपल्या शत्रूला हरवू शकतो. कारण जो तुमचा शत्रू आहे तो तुमचा आनंद सहन करू शकणार नाही. अशा परिस्थितीत, तुम्ही कोणत्याही परिस्थितीत असलात तरी, कितीही अडचणीत असलात तरी, आनंदी राहणे सोडू नका. तुमचा आनंद तुमच्या शत्रूला अस्वस्थ करेल आणि तो नक्कीच काहीतरी चूक करेल. ज्यामुळे तो स्वतःच त्या जाळ्यात अडकेल.
Chanakya Niti l रागावर नियंत्रण ठेवा :
रागाच्या भरात (In Anger) व्यक्ती स्वतःचेच नुकसान करतो, इतर कोणाचेही नाही. कारण रागाच्या भरात व्यक्तीने आधीच पूर्ण केलेले काम बिघडते. चाणक्य नीतिमध्ये असेही म्हटले आहे की माणसाने रागावणे टाळावे. जो कोणी रागावर नियंत्रण ठेवण्यास शिकतो, त्याला कोणीही नुकसान पोहोचवू शकत नाही. जर आपल्याला शत्रूचा पराभव करायचा असेल तर आपल्याला शांत मनाने (Calm Mind) विचार करावा लागेल आणि योजना (Plan) आखावी लागेल. रागावून तुम्ही शत्रूचे काहीही नुकसान करू शकत नाही.
उत्तर देणे टाळा :
माणसाने प्रत्येक गोष्टीला उत्तर देणे टाळले पाहिजे. जेव्हा प्रतिसाद देणे आवश्यक असेल तेव्हा त्याने विचारपूर्वक प्रतिसाद दिला पाहिजे. तुम्ही जे काही बोलता त्याला उत्तर देणे तुमच्यासाठी घातक (Harmful) ठरू शकते. अनेकदा शत्रू तुम्हाला अडकवण्यासाठी (Trap) वाईट शब्द (Bad Words) वापरतात. जर तुम्ही त्यांना प्रतिसाद दिला नाही तर तुमचा शत्रू स्वतःच तुम्हाला शरण (Surrender) येईल.
थोडक्यात, चाणक्य नीतीनुसार आनंदी राहणे, रागावर नियंत्रण ठेवणे आणि उत्तर देणे टाळणे या तीन गोष्टींचा अवलंब केल्यास शत्रूंवर विजय मिळवता येतो.
