Hydrogen Bus | भारतातील वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल घडवून आणणारी महत्त्वाची घोषणा केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी (Nitin Gadkari) यांनी केली आहे. देशातील निवडक 10 मार्गांवर हायड्रोजनवर चालणाऱ्या बस आणि ट्रकची चाचणी सुरू करण्याची तयारी करण्यात आली आहे. स्वच्छ आणि पर्यावरणपूरक इंधनाचा वापर वाढवण्यासाठी हा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम राबवला जाणार असून, यामुळे हरित वाहतुकीच्या दिशेने भारताचे आणखी एक मोठे पाऊल पडणार आहे.
10 मार्गांवर होणार हायड्रोजन वाहनांची चाचणी :
नवी दिल्ली (New Delhi) येथे आयोजित एका कार्यक्रमात बोलताना नितीन गडकरी यांनी देशातील हायड्रोजन क्षेत्रातील प्रगतीबाबत माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, भारताने हायड्रोजन निर्मितीच्या क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी केली असून आता हे तंत्रज्ञान प्रत्यक्ष वाहतुकीत वापरण्याची वेळ आली आहे. त्यामुळे देशातील 10 विविध मार्गांवर हायड्रोजनवर आधारित बस आणि ट्रक चालवून त्यांची प्रायोगिक तपासणी केली जाणार आहे.
या चाचणीदरम्यान वाहनांची कार्यक्षमता, इंधनाचा खर्च, सुरक्षिततेचे निकष तसेच तांत्रिक बाबींचे बारकाईने मूल्यमापन केले जाईल. जर हा प्रयोग यशस्वी ठरला, तर सार्वजनिक वाहतूक आणि मालवाहतुकीसाठी हायड्रोजनचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. यामुळे पारंपरिक इंधनांवरील अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होईल आणि देशाच्या वाहतूक व्यवस्थेत नवीन युगाची सुरुवात होऊ शकते.
Hydrogen Bus | हरित इंधनामुळे ऊर्जा सुरक्षेला बळ :
गडकरी यांनी भारताकडे इंधन आयात करणाऱ्या देशातून इंधन निर्यात करणाऱ्या राष्ट्रात बदलण्याची क्षमता निर्माण होत असल्याचे नमूद केले. इथेनॉल, हायड्रोजन आणि शाश्वत विमानन इंधन (SAF) यांसारख्या पर्यायी इंधनांमुळे परदेशातून होणाऱ्या इंधन खरेदीवरील खर्च कमी होऊ शकतो. परिणामी परकीय चलनाची बचत होण्याबरोबरच देशाची ऊर्जा सुरक्षा अधिक मजबूत होईल.
हायड्रोजनला त्यांनी भविष्यातील इंधन म्हणून संबोधले. पेट्रोल आणि डिझेलच्या तुलनेत हायड्रोजन हे अधिक स्वच्छ आणि पर्यावरणस्नेही इंधन मानले जाते. विशेषतः सार्वजनिक वाहतूक आणि मालवाहतूक क्षेत्रात त्याचा वापर वाढल्यास कार्बन उत्सर्जनात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे. हायड्रोजन बस, ट्रक, इथेनॉलवर चालणारी वाहने आणि शाश्वत विमानन इंधनाच्या वापरामुळे भारतीय वाहतूक क्षेत्रात मोठी क्रांती घडू शकते. पायलट प्रकल्प यशस्वी झाल्यास भविष्यात भारतीय रस्त्यांवर मोठ्या प्रमाणात प्रदूषणमुक्त हायड्रोजन वाहने धावताना दिसू शकतात.
