Healthy Diet | मखाना (Makhana) हा पोषक घटकांनी समृद्ध आणि कमी कॅलरी असलेला सुपरफूड म्हणून ओळखला जातो. त्यामुळे अनेकजण तो नियमित आहारात समाविष्ट करतात. मात्र प्रत्येकासाठी मखाना तितकाच फायदेशीर असेलच असे नाही. काही विशिष्ट आरोग्य समस्या असलेल्या व्यक्तींमध्ये त्याचे सेवन त्रासदायक ठरू शकते. त्यामुळे आपल्या आरोग्याची स्थिती लक्षात घेऊनच मखान्याचे सेवन करणे आवश्यक असल्याचे आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात.
कोणत्या व्यक्तींनी मखान्यापासून दूर राहावे? :
मखान्यामध्ये फायबर आणि जटिल कर्बोदकांचे प्रमाण चांगले असते. त्यामुळे ज्यांना गॅस, पोट फुगणे, बद्धकोष्ठता किंवा अपचनाचा त्रास आधीपासूनच आहे, त्यांनी त्याचे जास्त प्रमाणात सेवन टाळावे. विशेषतः मसालेदार किंवा भाजलेला मखाना मोठ्या प्रमाणात खाल्ल्यास पचनक्रिया अधिक मंदावू शकते आणि अस्वस्थता वाढू शकते. तसेच काही संशोधनांमध्ये मखाना रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत करू शकतो, असे नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे आधीपासून कमी रक्तदाबाचा त्रास असलेल्या व्यक्तींनी त्याचे नियमित किंवा जास्त प्रमाणातील सेवन करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. अन्यथा अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा थकवा यांसारख्या तक्रारी वाढू शकतात.
मखान्यामुळे ॲलर्जी होण्याची शक्यता कमी असली तरी काही व्यक्तींमध्ये त्याच्या सेवनानंतर त्वचेवर पुरळ येणे, खाज सुटणे, मळमळ होणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे प्रथमच मखाना खाणाऱ्यांनी कमी प्रमाणात सेवन करून शरीराची प्रतिक्रिया तपासावी. कोणतीही ॲलर्जी जाणवल्यास त्वरित सेवन थांबवून वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. याशिवाय दीर्घकालीन किडनी आजार असलेल्या रुग्णांनीही सावधगिरी बाळगावी. मखान्यामध्ये पोटॅशियम आणि फॉस्फरससारखी खनिजे असल्याने अशा रुग्णांनी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांच्या सल्ल्याशिवाय त्याचे नियमित सेवन करू नये.
Healthy Diet | वजन कमी करताना काय घ्याल काळजी? :
वजन कमी करण्यासाठी अनेकजण मखान्याचा आहारात समावेश करतात. तो कमी कॅलरीचा पदार्थ असला तरी त्यामध्ये प्रथिने आणि आरोग्यदायी फॅटचे प्रमाण तुलनेने कमी असते. त्यामुळे फक्त मखान्यावर अवलंबून राहिल्यास शरीराला आवश्यक पोषक घटक पुरेशा प्रमाणात मिळू शकत नाहीत. शिवाय त्याचे अतिसेवन केल्यास गॅस, पोट फुगणे आणि बद्धकोष्ठता यांसारख्या पचनासंबंधी समस्या निर्माण होण्याची शक्यता असते. वजन कमी करण्यासाठी संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम यांना प्राधान्य देणे अधिक महत्त्वाचे मानले जाते.
मखान्याचे सेवन करताना तो नेहमी मर्यादित प्रमाणातच खावा आणि संतुलित आहाराचा भाग म्हणून वापरावा. ज्यांना दीर्घकालीन आजार, कमी रक्तदाब, ॲलर्जी किंवा पचनाशी संबंधित समस्या आहेत, त्यांनी नियमित सेवन करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. कोणत्याही खाद्यपदार्थाचे अति सेवन शरीरासाठी हानिकारक ठरू शकते, त्यामुळे मखान्याच्याही सेवनात योग्य प्रमाण राखणे गरजेचे आहे.
