Property l भारतात मालमत्तेवरून (Property) अनेक वाद (Disputes) होत असल्याचे आपण पाहतो. अनेकदा हे वाद कौटुंबिक (Family) असतात, तर काही वेळा अनोळखी व्यक्तींमध्येही होतात. या वादांमध्ये मालकी हक्कावरून (Ownership Rights) होणारे वाद प्रामुख्याने दिसतात. अशातच, पतीने (Husband) स्वतःच्या उत्पन्नातून (Income) पत्नीच्या (Wife) नावावर खरेदी केलेल्या संपत्तीचा (Property) मालक (Owner) कोण असेल, या कळीच्या मुद्द्यावर उच्च न्यायालयाने (High Court) महत्त्वपूर्ण निर्णय (Landmark Decision) दिला आहे.
काय सांगतो निर्णय? :
एखाद्या व्यक्तीने जर स्वतःच्या ज्ञात (Known) उत्पन्नातून (Income) पत्नीच्या (Wife) नावावर संपत्ती (Property) खरेदी केली, तर ती संपत्ती (Property) बेनामी (Benami) मानली जाणार नाही, असे न्यायालयाने (Court) स्पष्ट केले आहे. अशा संपत्तीचा (Property) खरा मालक (Owner) खरेदी करणारा पतीच (Husband) असेल, जरी ती पत्नीच्या (Wife) नावावर रजिस्टर (Register) असली तरीही.
Property l काय होते प्रकरण? :
एका व्यक्तीने त्याच्या पत्नीच्या (Wife) नावावर दोन संपत्ती (Properties) खरेदी केल्या होत्या. या संपत्तीवर (Properties) मालकी हक्कासाठी (Ownership Rights) त्याने ट्रायल कोर्टात (Trial Court) याचिका (Petition) दाखल केली होती. मात्र, ट्रायल कोर्टाने (Trial Court) बेनामी व्यवहार (प्रतिबंध) कायदा, १९८८ (Benami Transactions (Prohibition) Act, 1988) च्या तरतुदींचा (Provisions) हवाला देत, त्याची याचिका फेटाळून लावली होती. या निर्णयाविरुद्ध पतीने (Husband) उच्च न्यायालयात (High Court) दाद मागितली.
उच्च न्यायालयाचा (High Court) निर्णय आणि निरीक्षणे (Observations) :
न्यायमूर्ती वाल्मिकी जे. मेहता (Justice Valmiki J. Mehta) यांच्या खंडपीठाने (Bench) ट्रायल कोर्टाचा (Trial Court) निर्णय (Decision) रद्दबातल ठरवला. “खालच्या न्यायालयाने (Trial Court) याचिका (Petition) सुरुवातीलाच फेटाळून लावणे चुकीचे होते. कारण, त्या आदेशानंतर बेनामी व्यवहार (प्रतिबंध) कायदा, १९८८ (Benami Transactions (Prohibition) Act, 1988) हा सुधारित (Amended) स्वरूपात लागू होता,” असे निरीक्षण (Observation) न्यायालयाने (Court) नोंदवले.
“सुधारित कायद्यानुसार (Amended Law), एखाद्या व्यक्तीला त्याच्या ज्ञात (Known) उत्पन्नातून (Income) आपल्या जोडीदाराच्या (Spouse) नावावर संपत्ती (Property) खरेदी करण्याचा अधिकार (Right) आहे. सदर प्रकरणात, पत्नीने स्वतःच्या नावावर संपत्ती (Property) खरेदी केली असली तरी ती बेनामी (Benami) नाही. त्यामुळे दोन्ही संपत्तीवर (Properties) पतीचा (Husband) हक्क (Right) आहे आणि तोच त्या संपत्तीचा (Property) खरा मालक (Owner) आहे,” असेही न्यायालयाने (Court) स्पष्ट केले.
Property l प्रकरण पुन्हा ट्रायल कोर्टात (Trial Court) :
सध्या उच्च न्यायालयाने (High Court) ट्रायल कोर्टाचा (Trial Court) आदेश अवैध ठरवला असून हे प्रकरण पुन्हा ट्रायल कोर्टाकडे (Trial Court) पाठवले आहे. आता याचिकाकर्त्याला सुधारित कायद्यांतर्गत (Amended Law) सूट (Exemption) मिळू शकते का, याचा नव्याने विचार होईल.
‘या’ कारणांसाठी पत्नीच्या (Wife) नावावर खरेदी करतात मालमत्ता (Property) :
सध्याच्या काळात अनेक जण पत्नीच्या (Wife) नावावर मालमत्ता (Property) खरेदी करतात. असे करण्यामागे अनेक कारणे आहेत. महिलेच्या (Woman) नावे मालमत्ता (Property) खरेदी केल्यास मुद्रांक शुल्कात (Stamp Duty) सूट मिळते, तसेच गृहकर्जाच्या (Home Loan) व्याजदरातही (Interest Rate) काही प्रमाणात सवलत (Concession) दिली जाते. त्यामुळे पत्नीच्या (Wife) नावावर मालमत्ता (Property) रजिस्टर (Register) करण्याचे प्रमाण वाढले आहे.
