Depression l जेव्हा ताण खूप वाढतो आणि तो महिनोंमहिने चालू राहतो, तेव्हा तो डिप्रेशनला कारणीभूत ठरतो. डिप्रेशनमुळे कोणतीही व्यक्ती मानसिकदृष्ट्या पोखरली जाते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) आकडेवारीनुसार, जगातील 5 टक्के प्रौढ लोकसंख्या कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे डिप्रेशनने ग्रस्त आहे.
डिप्रेशन असलेल्या व्यक्तीला कोणतंही काम नीट करता येत नाही. त्याच्या मनात नेहमी नकारात्मक विचार असतात आणि तो रिकाम्या जगात हरवलेला असतो.
अशा लोकांना शरीरात ऊर्जा जाणवत नाही आणि ते कशावरही लक्ष केंद्रित करू शकत नाहीत. ही खूप गंभीर परिस्थिती आहे. ‘द स्टेट ऑफ द वर्ल्ड चिल्ड्रेन 2021 ऑन माय माइंड’ च्या अहवालानुसार, भारतात डिप्रेशनने ग्रस्त असलेल्या रुग्णांची कमतरता नाही. या अहवालानुसार, 15 ते 24 वयोगटातील 41 टक्के मुलं आणि किशोरवयीन डिप्रेशनने ग्रस्त आहेत. ही आकडेवारी धक्कादायक आहे. अशा परिस्थितीत, डिप्रेशनच्या समस्येशी कसं लढायचं हे जाणून घेणं महत्त्वाचं आहे.
डिप्रेशन कसं ओळखायचं? :
हेल्थलाइनच्या अहवालानुसार, जर एखादी व्यक्ती डिप्रेशनमध्ये गेली असेल, तर तो नेहमी काळजीमध्ये मग्न असेल. त्याला प्रत्येक बाजूने काहीतरी वाईट घडणार आहे, असं वाटेल. छोट्या-छोट्या गोष्टींवरून त्याला रडू येऊ शकतं. तो भविष्याची चिंता करायला लागतो. मनात सर्व बाजूंनी नकारात्मक भावना जास्त येतात. अशा लोकांना त्यांच्या आयुष्यात रिकामेपणा जाणवतो आणि ते नेहमी कोणत्या ना कोणत्या प्रकारच्या अपराधी भावनेने ग्रस्त असतात.
असे लोकं इतरांसोबत वेळ घालवणं टाळतात. त्यांना इतरांशी संवाद साधण्यातही अडचण येते. ही व्यक्ती खूप लवकर नाराज होते आणि पटकन चिडते. अशा व्यक्तींमध्ये ऊर्जेची कमतरता असते. चालताना ते खूप हळू चालतात. अशी व्यक्ती निष्काळजीही होते. ते सर्व काही अस्ताव्यस्त ठेवतात. त्यांना त्यांच्या दिसण्यात रस नसतो. त्यांना झोपेतही त्रास होतो, एकतर ते खूप जास्त झोपतात किंवा खूप कमी. ते कशावरही लक्ष केंद्रित करू शकत नाहीत. एकतर ते खूप जास्त खातात किंवा कमी खातात. त्यांना मृत्यूमध्ये जास्त रस वाटायला लागतो.
Depression l अशा लोकांना डिप्रेशनमधून बाहेर कसं काढायचं? :
सर्वात आधी, डिप्रेशनमध्ये असलेल्या व्यक्तीला तो डिप्रेशनमध्ये आहे, हेच माहीत नसतं. जरी त्याला माहीत असलं, तरी ते खूप सुरुवातीच्या टप्प्यात असतं. दुसरं म्हणजे, भारतातील बहुतेक लोकांना हा एक आजार आहे, हेच माहीत नाही. अशा परिस्थितीत, ज्यांना याची जाणीव आहे, त्यांनी अशा लोकांना मदत करावी. ही लक्षणं दिसताच त्यांना मनोविकारतज्ज्ञांकडे घेऊन जावं. त्यांच्या वागण्याला कधीही कठोरपणे प्रतिसाद देऊ नये.
खरं तर, त्यांना आदर आणि प्रेम दिलं, तर ते डिप्रेशनमधून बाहेर येऊ शकतात. सर्वात आधी, कुटुंबाने त्यांची काळजी घेतली पाहिजे. त्यांच्या मनात नेहमी सकारात्मक गोष्टी भरल्या पाहिजेत. त्यांना भावनिकदृष्ट्या प्रेम द्या. त्यांना प्रत्येक कामात मदत करा, जेणेकरून त्यांना वाटेल की कोणीतरी त्यांच्यासोबत आहे. कुटुंबाने नेहमी अशा लोकांसोबत असलं पाहिजे. या प्रतिबंधात्मक उपायांमुळे, डिप्रेशनमध्ये असलेली व्यक्ती सामान्य होऊ शकते.
