Us Iran Peace Agreement | पश्चिम आशियातील तणाव कमी करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलत अमेरिका आणि इराण यांनी १४ कलमी सामंजस्य कराराच्या मसुद्यावर सहमती दर्शवली आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांनी या मसुद्यावर स्वाक्षरी केल्याची माहिती एका वरिष्ठ अमेरिकी अधिकाऱ्याने दिली आहे. व्हर्साय येथे आयोजित विशेष भोजन समारंभादरम्यान या कराराला औपचारिक मान्यता देण्यात आली.
इराणनेही या कराराला दुजोरा दिला असून, इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते Esmail Baghaei यांनी करार अंतिम झाल्याचे सांगितले आहे. आता कराराच्या अंमलबजावणीची प्रक्रिया सुरू होणार आहे.
करारातील प्रमुख १४ मुद्दे
१. तात्काळ युद्धबंदी
अमेरिका, इराण आणि त्यांच्या सहयोगी देशांकडून सर्व आघाड्यांवरील लष्करी कारवाया तात्काळ आणि कायमस्वरूपी थांबवल्या जातील. विशेषतः Lebanon संबंधित संघर्षांनाही पूर्णविराम देण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे.
२. सार्वभौमत्वाचा परस्पर आदर
दोन्ही देश एकमेकांच्या सार्वभौमत्वाचा आणि प्रादेशिक अखंडतेचा आदर करतील तसेच अंतर्गत बाबींमध्ये हस्तक्षेप करणार नाहीत.
३. अंतिम करारासाठी ६० दिवसांची मुदत
दोन्ही देश ६० दिवसांच्या आत अंतिम शांतता करारावर चर्चा पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करतील.
४. निर्बंध हटवण्याची प्रक्रिया
सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर अमेरिका इराणवरील नौदल नाकेबंदी आणि इतर आर्थिक निर्बंध हटवण्यास सुरुवात करेल.
५. अमेरिकी सैन्य माघार
अंतिम करार झाल्यानंतर ३० दिवसांच्या आत अमेरिका इराणलगतच्या भागांमधून आपली लष्करी उपस्थिती कमी करेल.
६. होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा सुरू
Strait of Hormuz मधून व्यापारी जहाजांची सुरक्षित वाहतूक पुन्हा सुरू करण्यासाठी इराण आवश्यक व्यवस्था करेल. सागरी मार्गातील अडथळे आणि सुरुंग हटवल्यानंतर सामान्य वाहतूक पूर्ववत केली जाईल.
७. ३०० अब्ज डॉलर्सची पुनर्बांधणी योजना
अमेरिका आणि तिचे प्रादेशिक भागीदार इराणच्या आर्थिक विकासासाठी किमान ३०० अब्ज डॉलर्सच्या गुंतवणूक योजनेवर काम करतील.
८. सर्व निर्बंध टप्प्याटप्प्याने हटवणे
अंतिम करारानुसार अमेरिका संयुक्त राष्ट्र, IAEA आणि स्वतःकडून लागू असलेले निर्बंध शिथिल करण्यास सहमत असेल.
९. अण्वस्त्र विकासावर बंदी
इराणने पुन्हा स्पष्ट केले आहे की ते अण्वस्त्रे विकसित करणार नाही. संवर्धित युरेनियमचे व्यवस्थापन International Atomic Energy Agency च्या देखरेखीखाली केले जाईल.
१०. अणुकार्यक्रम स्थिर ठेवणे
अंतिम करार होईपर्यंत इराण आपला अणुकार्यक्रम विस्तार करणार नाही, तर अमेरिका नवीन निर्बंध किंवा अतिरिक्त सैन्य तैनात करणार नाही.
११. तेल निर्यातीला परवानगी
निर्बंध हटवल्यानंतर अमेरिकेचा ट्रेझरी विभाग इराणच्या कच्च्या तेलाच्या आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या निर्यातीसाठी आवश्यक परवानग्या जारी करेल.
१२. गोठवलेली मालमत्ता परत
अमेरिका इराणची गोठवलेली किंवा जप्त केलेली आर्थिक मालमत्ता परत करण्यास सहमत असेल.
१३. अंमलबजावणीवर देखरेख
कराराच्या अंमलबजावणीवर लक्ष ठेवण्यासाठी संयुक्त कार्यकारी यंत्रणा स्थापन केली जाईल.
१४. संयुक्त राष्ट्रांची मान्यता
अंतिम शांतता कराराला United Nations Security Council च्या बंधनकारक ठरावाद्वारे मान्यता दिली जाईल.
The moment President Trump signs the Iran deal at the Palace of Versailles.
The agreement was finalized during a dinner hosted by French President Emmanuel Macron inside the historic palace.
The signing marked a major diplomatic milestone after months of negotiations aimed at… pic.twitter.com/slt91WwA2O
— Fox News (@FoxNews) June 18, 2026
हा करार यशस्वीपणे अंमलात आला तर पश्चिम आशियातील दीर्घकालीन तणाव कमी होण्यास मदत होऊ शकते. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा सुरू होणे, आर्थिक निर्बंध शिथिल करणे आणि अणुकार्यक्रमावर नियंत्रण ठेवणे या बाबी जागतिक अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा बाजारासाठी महत्त्वाच्या मानल्या जात आहेत.
News Title: us iran peace agreement 14 point deal hormuz strait sanctions relief Lebanon conflict
