Pune Water Crisis| यंदा पावसाला झालेला उशीर, ‘एल निनो’चा हवामानावरील प्रभाव आणि धरणांमध्ये अत्यंत वेगाने कमी होत चाललेला पाण्याचा साठा या सर्व गंभीर कारणांमुळे पुणे (Pune) शहरावर भीषण पाणीटंचाईचे संकट ओढवले आहे. सद्यस्थिती पाहता, नागरिकांना लवकरच पाणीकपातीला सामोरे जावे लागण्याची दाट चिन्हे असून, प्रशासनाकडून कठोर पावले उचलण्याच्या हालचाली आतापासूनच सुरू झाल्या आहेत.
खडकवासला धरण साखळीतील चिंताजनक स्थिती
पुण्याला पाणीपुरवठा करणाऱ्या खडकवासला (Khadakwasla) साखळीतील चारही धरणांची सद्यस्थिती अतिशय चिंताजनक बनली आहे. गुरुवारी समोर आलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, या प्रकल्पांमधील एकूण पाणीसाठा कमालीचा घसरून अवघ्या ५.५ अब्ज घनफूट (टीएमसी) इतकाच शिल्लक राहिला आहे. हा उपलब्ध साठा धरणांच्या एकूण साठवण क्षमतेच्या २० टक्क्यांहूनही कमी असल्याने सर्वांचीच चिंता वाढली आहे. त्यामुळेच पुणे महानगरपालिका (Pune Municipal Corporation) संपूर्ण शहरामध्ये पाण्याचा वापर मर्यादित करण्यासाठी किंवा थेट ‘एक दिवसाआड पाणी’ देण्यासारख्या पर्यायांवर अत्यंत गांभीर्याने विचार करत आहे.
भारतीय हवामान विभागाने (Indian Meteorological Department) २९ मे रोजी आगामी पावसाळ्याचा सुधारित अंदाज व्यक्त केला आहे. या अंदाजानुसार, जून ते सप्टेंबर या मान्सूनच्या कालावधीत यंदा सरासरीच्या तुलनेत केवळ ९० टक्केच पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. हवामान खात्याच्या या इशाऱ्यामुळे आधीच तळ गाठलेल्या धरणांच्या साठ्यावर भविष्यात आणखी विपरीत परिणाम होऊ शकतो. पाण्याची ही भीषण स्थिती ओळखून, महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने आतापासूनच संभाव्य पाणीकपातीच्या अंमलबजावणीसाठी प्रशासकीय स्तरावर जय्यत तयारीला सुरुवात केली आहे.
प्रशासकीय नियोजन आणि पिंपरी-चिंचवडला नोटीस
शहरात निर्माण होऊ शकणारी ही भीषण पाण्याची टंचाई दूर करण्यासाठी आणि पाण्याचा अत्यंत काटकसरीने वापर होण्यासाठी पाणीपुरवठा विभागाचे मुख्य अभियंता नंदकिशोर जगताप (Nandkishor Jagtap) यांनी एक महत्त्वपूर्ण प्रस्ताव तयार केला आहे. त्यांनी महानगरपालिकेचे आयुक्त नवलकिशोर राम (Navalkishor Ram) यांच्याकडे शहरात ‘एक दिवसाआड पाणीपुरवठा’ करण्याची अधिकृत शिफारस केली आहे. या प्रस्तावावर अंतिम मोहोर उमटवण्यापूर्वी प्रशासनाकडून इतर सर्व पर्यायांची चाचपणी केली जात असून, कोणताही निर्णय घेण्याआधी सर्वपक्षीय लोकप्रतिनिधींशी सविस्तर चर्चा केली जाणार आहे. याशिवाय, वाढत्या संकटाची दखल घेत जलसंपदा विभागाने (Water Resources Department) पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड (Pimpri-Chinchwad) या दोन्ही महापालिकांना येत्या काही दिवसांसाठी तब्बल १५ टक्के पाणीकपात लागू करण्याची नोटीस बजावली आहे.
राज्य सरकारने (State Government) सर्व संबंधित स्थानिक प्रशासनांना धरणांमधील सध्याचा उपलब्ध पाणीसाठा ३१ ऑगस्टपर्यंत कसा पुरेल, या दृष्टीने सुयोग्य आणि काटेकोर नियोजन करण्याचे कडक निर्देश दिले आहेत. जर यंदाच्या मोसमात मान्सूनचे आगमन अपेक्षेपेक्षा अधिक लांबले किंवा अंदाजित प्रमाणापेक्षा कमी पाऊस बरसला, तर संपूर्ण शहराला सुरळीत पाणीपुरवठा करणे हे प्रशासनापुढील सर्वात मोठे आणि कठीण आव्हान ठरणार आहे. पाण्याचे संकट अधिक गडद होऊ नये यासाठी महापालिका आतापासूनच पाणीकपातीचे नियोजन करत असली तरी, परिस्थिती न सुधारल्यास प्रत्यक्ष पावसाळ्याच्या दिवसांतही पुणेकरांना पाणीटंचाईचा आणि पाणीकपातीचा मोठा सामना करावा लागण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
News Title: Pune Water Crisis Dam Levels Deplete Water Cut in june
