Mobile Signals Drop in Elevator | अनेक मजली इमारतींमध्ये वर-खाली जाण्यासाठी आपण लिफ्टचा वापर करतो, मात्र आत पाऊल ठेवताच आपल्या मोबाईलचे नेटवर्क अचानक नाहीसे होते. कॉलवर बोललेलंही ऐकू येत नाही. मात्र असं का होतं, कधी विचार केलाय? स्मार्टफोनमधील उत्तम क्षमतेचे मॉडेम असूनही कॉल ड्रॉप होणे किंवा इंटरनेट बंद पडणे ही अत्यंत सामान्य समस्या बनली आहे. लिफ्टमध्ये गेल्यावर संपर्क का तुटतो, यामागे विज्ञानाची काही महत्त्वाची कारणे आहेत. प्रामुख्याने लिफ्टची रचना आणि त्यात वापरलेले साहित्य याला जबाबदार असते.
लिफ्टमधील सिग्नल अडथळ्याची प्रमुख कारणे
लिफ्टमध्ये मोबाईलचे सिग्नल रोखण्यामागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे त्याच्या बांधकामासाठी वापरलेले घटक. लिफ्टचा शाफ्ट (Shaft) हा प्रामुख्याने विटा, सिमेंट आणि काँक्रीटचा (Concrete) बनलेला असतो. त्यामध्ये वर-खाली जाणारे लिफ्टचे कॅबिनेट हे स्टेनलेस स्टील (Stainless Steel) सारख्या धातूंपासून तयार केलेले असते. धातूचे हे आवरण रेडिओ लहरींना आत येण्यापासून रोखते किंवा त्यांना परावर्तित करते. यामुळे लिफ्टच्या आत एक प्रकारे ‘नो-सिग्नल झोन’ तयार होतो.
याव्यतिरिक्त, आधुनिक लिफ्टच्या कॅबिनेटच्या भिंती या बहुस्तरीय (Multi-layered) असतात. अंतर्गत सजावटीसाठी वापरलेले कार्पेट, टाईल्स, लॅमिनेट्स किंवा रॉक शीट्स (Rock Sheets) सिग्नलच्या प्रवाहात अडथळा निर्माण करतात. पाऊस किंवा बर्फाचा प्रतिकार करू शकणारे कोणतेही जाड साहित्य विद्युतचुंबकीय लहरी शोषून घेऊ शकते, परिणामी स्मार्टफोनमधील नेटवर्क पूर्ण क्षमतेने काम करू शकत नाही.
लिफ्टच्या शाफ्टमध्ये नेटवर्क बूस्टर (Network Booster) बसवणे तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक असते. जर शाफ्टमध्ये दोन-तीनपेक्षा जास्त लिफ्ट कार्यरत असतील, तर कव्हरेज मिळणे शक्य होऊ शकते. जर लिफ्ट इमारतीच्या बाहेरील बाजूला असेल, तर बूस्टरचे काम अधिक सुलभ होते. मात्र, सिग्नलची स्पष्टता ही बूस्टरची गुणवत्ता, त्याची क्षमता आणि शाफ्टच्या एकूण क्षेत्रफळावर अवलंबून असते, त्यामुळे प्रत्येक ठिकाणी बूस्टर यशस्वी ठरेलच असे नाही.
लिफ्टमध्ये नेटवर्क नसल्यास काय करावे?
जर लिफ्टमध्ये तुमचे मोबाईल नेटवर्क काम करत नसेल, तर शांत राहणे आवश्यक आहे. लिफ्टमधून बाहेर आल्यावरच कॉल किंवा डेटाचा वापर करणे हिताचे ठरते. जर तांत्रिक बिघाडामुळे तुम्ही लिफ्टमध्ये अडकलात आणि मोबाईलवरून संपर्क साधणे अशक्य असेल, तर घाबरू नका. अशा वेळी लिफ्टमध्ये असलेल्या इंटरकॉमचा (Intercom) वापर करा किंवा तिथे दिलेल्या आणीबाणीच्या कॉल बटणाचा (Call Button) वापर करून मदत मागवा. लिफ्टमधील सुरक्षा यंत्रणा अशा प्रसंगांसाठीच डिझाइन केलेली असते.
