Battlefield Tourism: भारत आणि चीनमध्ये गेल्या चार वर्षांपासून सुरू असलेल्या सीमावादावर काही महिन्यांपूर्वी तडजोडीचा मार्ग स्वीकारल्यानंतर भारताने आता लडाखमधील ‘डेमचोक’ हा महत्त्वाचा संघर्षबिंदू सामान्य नागरिकांसाठी खुला केला आहे. ‘द इंडियन एक्सप्रेस’च्या अहवालानुसार, हे पाऊल केंद्र सरकारच्या ‘बॅटलफिल्ड टुरिझम’ उपक्रमाचा एक भाग आहे.

सीमाभागातील पर्यटनाला चालना देण्याचा प्रयत्न

भारताच्या संरक्षण मंत्रालय, पर्यटन मंत्रालय आणि राज्य सरकारांच्या संयुक्त प्रयत्नातून Battlefield Tourism उपक्रम राबवण्यात येत आहे. या उपक्रमांतर्गत देशभरातील ७७ सीमावर्ती ठिकाणे पर्यटकांसाठी खुली केली जात आहेत. यात अरुणाचल प्रदेशातील २१, लडाखमधील १४, जम्मू-काश्मीरमधील ११ आणि सिक्कीममधील ७ ठिकाणांचा समावेश आहे.

या नव्याने खुल्या झालेल्या भागांमध्ये अरुणाचल प्रदेशातील तवांग, बुम ला, गोर्सम, लोहित, कामेंग आणि वालोंग, तसेच लडाखमधील डेमचोक, गलवान आणि पँगाँग त्सो या ठिकाणांचा समावेश आहे. गेल्या काही दशकांत या भागांमध्ये मोठे लष्करी संघर्ष झाले आहेत.

भारतीय लष्कराकडून विशेष सुरक्षा व्यवस्था

या संवेदनशील भागांमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी पर्यटकांना (Battlefield Tourism ) भारतीय लष्कराकडून विशेष परवानगी घ्यावी लागेल. उच्च उंचीवरील ठिकाणी जाणाऱ्या पर्यटकांना हवामानाशी जुळवून घेण्यासाठी विशेष प्रोटोकॉल पाळावे लागतील. केंद्रीय पर्यटन मंत्री गजेंद्र शेखावत यांनी यासाठी ‘सिंगल विंडो सिस्टिम’ सुरू करण्यात आल्याचे जाहीर केले आहे.

संरक्षण मंत्रालय आणि स्थानिक प्रशासनाच्या मदतीने भारतीय लष्कराने सुरक्षेची विशेष खबरदारी घेतली आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, सर्वोच्च गुप्त लष्करी ठिकाणे पर्यटकांसाठी बंदच राहतील. मात्र, ऐतिहासिक महत्त्वाच्या ठिकाणी प्रवेश दिला जाईल, जिथे भारतीय सैनिकांनी शौर्य गाजवले आहे.

पर्यटन वाढवून सीमाभागात विकासाला गती

या निर्णयामुळे सीमावर्ती भागातील कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यास मदत होईल, तसेच पर्यटनाच्या माध्यमातून स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल. भारतीय लष्करानेही पर्यटन आणि सुरक्षा यामध्ये योग्य समतोल राखण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.

डेमचोक आणि गलवानसारखे संवेदनशील भाग उघडण्याचा हा निर्णय भारत-चीन तणावानंतर सीमाभागात स्थिरता आणण्याच्या भारताच्या व्यापक प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

India Opens Demchok for Civilians Battlefield Tourism Initiative

Keywords: India-China Border, Demchok, Battlefield Tourism, Ladakh, Indian Army, Arunachal Pradesh
मराठी कीवर्ड्स: भारत-चीन सीमा, डेमचोक, बॅटलफिल्ड टुरिझम, लडाख, भारतीय लष्कर, अरुणाचल प्रदेश