Ideal Weight | सध्याच्या काळात फिटनेसकडे प्रत्येकाचे लक्ष वेधले जात आहे. वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी अनेक जण व्यायाम, आहार नियंत्रण आणि जिमचा आधार घेत आहेत. मात्र केवळ वजन कमी करणे महत्त्वाचे नसून ते आपल्या उंचीच्या प्रमाणात आहे का, हे जाणून घेणे अधिक आवश्यक ठरते. तज्ज्ञांच्या मते, आदर्श वजनाची माहिती आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची असते.
उंची आणि वजनाचा आरोग्यावर परिणाम :
अनेकांना स्वतःचे वजन जास्त किंवा कमी असल्याची भावना असते, परंतु त्याचे खरे मूल्यांकन उंचीच्या संदर्भात केले जाते. शरीराचे वजन आणि उंची यामध्ये योग्य संतुलन नसेल तर विविध आरोग्यविषयक समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे केवळ वजनकाट्यावर दिसणारा आकडा महत्त्वाचा नसून तो उंचीनुसार योग्य आहे का, हे तपासणे गरजेचे असते.
तज्ज्ञांच्या मते, जास्त वजनामुळे लठ्ठपणा, फॅटी लिव्हर, उच्च रक्तदाब आणि हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. दुसरीकडे, वजन आवश्यकतेपेक्षा कमी असल्यास शरीरात अशक्तपणा, सतत थकवा जाणवणे आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होण्याची शक्यता वाढते. तसेच आदर्श वजनापेक्षा अधिक वजन असल्यास शारीरिक हालचाली करताना धाप लागणे किंवा इतर आजार उद्भवण्याचाही धोका वाढतो.
Ideal Weight | BMI कसा ठरवतो योग्य वजन? :
उंची आणि वजन यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी बीएमआय (BMI – Body Mass Index) हे प्रभावी मोजमाप मानले जाते. या पद्धतीत व्यक्तीची उंची आणि वजन विचारात घेऊन ती व्यक्ती सामान्य वजनाची, कमी वजनाची किंवा जादा वजनाची आहे का, हे ठरवले जाते. महिलांची शारीरिक रचना पुरुषांपेक्षा वेगळी असल्यामुळे सामान्यतः त्यांचे वजन पुरुषांच्या तुलनेत कमी असते.
BMI मोजण्याचे सूत्र म्हणजे वजन (किलोमध्ये) भागिले उंची (मीटरमध्ये) चा वर्ग. या मोजमापानुसार 18.5 पेक्षा कमी BMI असलेल्या व्यक्ती कमी वजनाच्या समजल्या जातात. 18.5 ते 24.9 हा BMI सामान्य वजन दर्शवतो. 25 ते 29.9 दरम्यान BMI असल्यास व्यक्ती जादा वजनाची मानली जाते, तर 30 पेक्षा जास्त BMI हा लठ्ठपणाचे लक्षण समजला जातो. साधारणपणे 5 फूट (152 सेमी) उंची असलेल्या व्यक्तीसाठी 45 ते 55 किलो, 5 फूट 3 इंच (160 सेमी) साठी 50 ते 60 किलो, 5 फूट 6 इंच (168 सेमी) साठी 55 ते 67 किलो, 5 फूट 9 इंच (175 सेमी) साठी 62 ते 75 किलो आणि 6 फूट (183 सेमी) उंची असलेल्या व्यक्तीसाठी 68 ते 85 किलो वजन आदर्श मानले जाते.
