EPFO Insurance | खासगी क्षेत्रात काम करणाऱ्या लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची सुविधा उपलब्ध आहे. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (Employees’ Provident Fund Organisation) अंतर्गत चालणाऱ्या एका योजनेमुळे कर्मचाऱ्यांना कोणताही प्रीमियम न भरता जीवन विमा संरक्षण मिळते. या योजनेत कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूनंतर कुटुंबाला आर्थिक मदत दिली जाते, त्यामुळे ही योजना प्रायव्हेट नोकरी करणाऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त मानली जाते.
ईडीएलआय योजनेत मोफत विमा संरक्षण :
ईपीएफओ (Employees’ Provident Fund Organisation) अंतर्गत चालणारी कर्मचारी ठेव लिंक्ड विमा योजना (Employees’ Deposit Linked Insurance Scheme) ही खासगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी उपलब्ध असलेली महत्त्वाची योजना आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांच्या पगारातून पीएफ म्हणजेच प्रॉव्हिडंट फंड कापला जातो, ते आपोआप या योजनेचे सदस्य बनतात. या योजनेसाठी कर्मचाऱ्याला स्वतंत्रपणे कोणताही प्रीमियम भरावा लागत नाही. संपूर्ण प्रीमियमची जबाबदारी संबंधित कंपनी उचलते.
या योजनेअंतर्गत कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूच्या घटनेत त्याच्या कुटुंबाला आर्थिक आधार म्हणून विमा रक्कम दिली जाते. या विम्याची कमाल मर्यादा सुमारे 7 लाख रुपये इतकी आहे. मिळणारी रक्कम कर्मचाऱ्याचा पगार, पीएफमध्ये होणारे योगदान आणि नोकरीचा कालावधी यावर आधारित असते. विशेष म्हणजे नोकरीच्या सुरुवातीच्या काळातही ही सुविधा लागू राहते. एखाद्या कर्मचाऱ्याचा नोकरीत असतानाच पहिल्या वर्षात मृत्यू झाल्यास त्याच्या कुटुंबाला किमान 50 हजार रुपये मिळण्याची तरतूद आहे.
EPFO Insurance | महत्त्वाचे नियम :
या विम्याचा लाभ घेण्यासाठी कर्मचाऱ्याने पूर्वीच नामनिर्देशित केलेली व्यक्ती म्हणजेच नॉमिनीच दावा करू शकते. नॉमिनीची ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण असणे आवश्यक आहे. कर्मचाऱ्याच्या मृत्यूनंतर नॉमिनीने फॉर्म 5IF भरून मृत्यू प्रमाणपत्र आणि केवायसी कागदपत्रे ईपीएफओकडे सादर करावी लागतात. नियमांनुसार आवश्यक कागदपत्रे दिल्यानंतर सुमारे 30 दिवसांच्या आत विम्याची रक्कम देण्याची प्रक्रिया पूर्ण होते. जर पैसे देण्यात उशीर झाला तर ईपीएफओला व्याजासह रक्कम द्यावी लागते.
नोकरी बदलल्यास हा विमा तत्काळ बंद होत नाही. मात्र काही अटी पाळणे महत्त्वाचे असते. जुने पीएफ खाते सक्रिय ठेवणे, नव्या नोकरीत सामील झाल्यानंतर पुन्हा पीएफ योगदान सुरू ठेवणे आणि युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (Universal Account Number) नव्या कंपनीशी जोडणे आवश्यक असते. जर पीएफ खाते बंद झाले, योगदान थांबले किंवा नामनिर्देशन अद्ययावत ठेवले नाही तर विमा सुविधा बंद होऊ शकते. (EPFO Insurance News)
तज्ज्ञांच्या मते नोकरी बदलताना नेहमी जुना यूएएन वापरणे आणि तो आधार व केवायसीशी जोडणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्याचबरोबर ई-नामनिर्देशन वेळोवेळी अपडेट ठेवले तर कर्मचाऱ्याचा पीएफ इतिहास एकत्र राहतो आणि विमा संरक्षणही कायम राहते. त्यामुळे प्रायव्हेट नोकरी करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी या योजनेची माहिती ठेवणे आणि आवश्यक कागदपत्रे वेळेवर अपडेट करणे गरजेचे मानले जाते.
