तुम्हीही केमिकल मिसळलेले टरबूज तर खात नाहीत ना ? ‘असा’ ओळखा फरक

Food Safety Tips | उन्हाळ्याच्या तीव्र झळा वाढताच बाजारपेठेत ठिकठिकाणी लालभडक टरबुजे दिसू लागतात. उष्णतेपासून थंडावा मिळवण्यासाठी आणि शरीरातील जलांश टिकवण्यासाठी अनेक जण या फळाला पसंती देतात. मात्र, अधिक नफा कमावण्याच्या उद्देशाने सध्या टरबूज लवकर पिकवण्यासाठी किंवा ते अधिक आकर्षक दाखवण्यासाठी घातक रसायनांचा वापर केला जात असल्याच्या तक्रारी वाढत आहेत. आपण विकत घेतलेले फळ नैसर्गिक आहे की रासायनिक प्रक्रियेतून आलेले, हे ओळखणे आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत आवश्यक झाले आहे.

टरबूजमधील संभाव्य भेसळ आणि घातक घटक

व्यापाऱ्यांकडून टरबूज आतून अधिक लाल दिसावे यासाठी ‘एरिथ्रोसिन’ (Erythrosine) सारख्या कृत्रिम रंगांचा वापर केला जातो. फळ अधिक गोड लागावे यासाठी त्यात सॅकरिन (Saccharin) किंवा साखरेच्या पाकाचे इंजेक्शन दिले जाते, तर वाढ जलद होण्यासाठी विशिष्ट हार्मोन्सचा वापर होतो. भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) अशा भेसळयुक्त फळांबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले असून ते ओळखण्यासाठी काही मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत.

असे ओळखा रासायनिक प्रक्रिया केलेले टरबूज

जर टरबूज कापल्यानंतर त्याचा गर नैसर्गिक रंगापेक्षा अधिक गडद किंवा असामान्यपणे चमकदार लाल दिसत असेल, तर त्यात कृत्रिम रंगाची भेसळ असण्याची शक्यता दाट असते. नैसर्गिक टरबूजाचा रंग फिकट गुलाबी ते लाल अशा छटांमध्ये असतो. तसेच, टरबूजाच्या गरामध्ये पांढऱ्या किंवा फिकट पिवळ्या रंगाच्या रेषा किंवा पट्ट्या दिसत असतील, तर ते फळ रसायनांच्या इंजेक्शनद्वारे पिकवले गेल्याचे प्रमुख लक्षण मानले जाते.

नैसर्गिक टरबूज खाताना ते रसाळ आणि गोड लागते, मात्र रासायनिक प्रक्रियेमुळे त्याची चव कडवट, बेचव किंवा कृत्रिम वाटू शकते. अशा टरबूजाचा पोतही नेहमीप्रमाणे मऊ न राहता स्पंजसारखा किंवा अधिक टणक जाणवतो. भेसळ तपासण्यासाठी टरबूजाचा एक छोटा तुकडा स्वच्छ पाण्यात टाकून पाहावा; जर पाण्याचा रंग लगेच बदलून तो गुलाबी किंवा लाल झाला, तर समजावे की त्यात रंगाचा वापर केला आहे.

याव्यतिरिक्त, नैसर्गिकरित्या पिकलेल्या फळांमध्ये बियांचे प्रमाण आणि गराची रचना समतोल असते. जर फळात बिया अत्यंत कमी असतील किंवा गराचा भाग सर्वत्र सारखा नसेल, तर ते रासायनिक हस्तक्षेपाचे निदर्शक असू शकते. टरबूज खरेदी करताना या साध्या गोष्टींची काळजी घेतल्यास आपण आरोग्याला होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांपासून स्वतःचा बचाव करू शकता.