Donald trump | अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत (Strait of Hormuz) आपल्या युद्धनौका तैनात करण्याची मोठी घोषणा केली आहे. या कारवाईत त्यांनी इतर देशांनाही सहभागी होण्याचे आवाहन केले होते. मात्र, चीन (China), ब्रिटन (Britain) आणि जपान (Japan) यांसारख्या प्रमुख राष्ट्रांनी या लष्करी मोहिमेत सामील होण्याबाबत मौन बाळगले असून, अमेरिकेला एकटे पाडल्याचे चित्र सध्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाहायला मिळत आहे.
चीन आणि ब्रिटनची सावध भूमिका
वॉशिंग्टन (Washington) येथील चिनी दूतावासाच्या अधिकाऱ्यांनी सीएनएन (CNN) या वृत्तवाहिनीला माहिती देताना स्पष्ट केले की, सध्या सुरू असलेला संघर्ष त्वरित थांबवण्याची गरज आहे. तसेच, अखंडित ऊर्जा पुरवठा सुरळीत ठेवणे ही सर्वांचीच सामूहिक जबाबदारी आहे. मध्य पूर्व (Middle East) क्षेत्राचा एक विश्वासार्ह भागीदार या नात्याने बीजिंग शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी सर्व संबंधित देशांशी संवाद साधून सकारात्मक भूमिका पार पाडेल, असे चीनने स्पष्ट केले आहे. मात्र, त्यांनी प्रत्यक्ष युद्धनौका पाठवण्याबाबत कोणताही थेट दुजोरा दिलेला नाही.
दुसरीकडे, ब्रिटनच्या संरक्षण मंत्रालयानेही केवळ मित्रपक्षांसोबत सागरी सुरक्षेच्या विविध पर्यायांवर विचारविनिमय सुरू असल्याचे मोघम उत्तर दिले आहे. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’ (Truth Social) या समाजमाध्यमावर आपली भूमिका मांडली. इराणने (Iran) हा सागरी मार्ग रोखल्यामुळे ज्या देशांचे नुकसान होत आहे, त्यांनी तो खुला करण्यासाठी आपल्यासोबत यावे, असे ते म्हणाले. आपण इराणची लष्करी ताकद शंभर टक्के नष्ट केली असली तरी, ते एखादे क्षेपणास्त्र, ड्रोन किंवा सुरुंग वापरून या जलमार्गावर धोका निर्माण करू शकतात, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केली.
ट्रम्प यांचे दावे आणि जपानची माघार
फ्रान्स (France), दक्षिण कोरिया (South Korea), जपान, चीन आणि ब्रिटन यांसारख्या बाधित देशांनी या भागात आपली जहाजे पाठवावीत, जेणेकरून एका भरकटलेल्या देशाकडून निर्माण झालेला धोका संपुष्टात येईल, अशी अपेक्षा ट्रम्प यांनी व्यक्त केली. आपण लवकरच हा जलमार्ग पूर्णपणे मुक्त आणि सुरक्षित करू, असा विश्वासही त्यांनी दिला. शनिवारी केलेल्या एका पोस्टमध्ये त्यांनी इराणवर गंभीर आरोप केले. संपूर्ण मध्य पूर्वेवर ताबा मिळवून इस्रायलला (Israel) नष्ट करण्याचा इराणचा डाव होता, जो आता कायमचा मोडून काढण्यात आला आहे, असा दावा अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी केला.
या सर्व घडामोडींमध्ये जपानने मात्र अत्यंत सावध पवित्रा घेतला आहे. सत्ताधारी लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाचे (Liberal Democratic Party) धोरण प्रमुख ताकायुकी कोबायाशी (Takayuki Kobayashi) यांनी स्पष्ट केले की, कायद्याने जरी अशी लष्करी मदत पाठवणे शक्य असले तरी, सध्याच्या अत्यंत तणावपूर्ण आणि युद्धजन्य परिस्थितीत असा निर्णय घेणे व्यावहारिकदृष्ट्या कठीण आहे. त्यांनी या हस्तक्षेपाला अत्यंत कमी शक्यता असलेली कृती म्हटले आहे. थोडक्यात सांगायचे तर, अमेरिकेने अपेक्षा व्यक्त करूनही टोकियो (Tokyo) प्रशासन तातडीने कोणतेही नौदल पाऊल उचलण्याच्या मनस्थितीत नाही.
