Donald Trump | अमेरिका (America) आणि इराण (Iran) यांच्यातील लष्करी संघर्षाने आता अत्यंत भीषण वळण घेतले आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) खुली करण्यासाठी शेवटची मुदत दिली असून, यामध्ये अयशस्वी ठरल्यास इराणच्या पायाभूत सुविधा उद्ध्वस्त करण्याची धमकी दिली आहे. भारतीय वेळेनुसार बुधवारी पहाटे ५:३० वाजेपर्यंत इराणने यावर तोडगा काढावा, अन्यथा युद्धाचा भडका उडेल, असे संकेत त्यांनी दिले आहेत.
‘पॉवर प्लांट’ आणि ‘ब्रिज डे’चा खळबळजनक इशारा
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी आपल्या ‘ट्रुथ सोशल’ (Truth Social) या व्यासपीठावरून इराणला थेट शब्दात समज दिली आहे. जर मंगळवारी रात्री ८ वाजेपर्यंत (अमेरिकन वेळ) सागरी मार्ग खुला झाला नाही, तर तो दिवस इराणसाठी ‘वीज प्रकल्प दिन’ (Power Plant Day) आणि ‘पुलांचा दिवस’ (Bridge Day) ठरेल. याचा अर्थ असा की, अमेरिकन वायू सेना इराणमधील महत्त्वाचे वीज निर्मिती केंद्र आणि पुलांना लक्ष्य करून ते जमीनदोस्त करेल. “एकतर शांततेने करार करा, नाहीतर नरकात राहण्यासाठी तयार व्हा,” अशा अत्यंत आक्रमक भाषेत त्यांनी इराणच्या राज्यकर्त्यांना सुनावले आहे.
या इशाऱ्यामुळे इराणमधील नागरी सुविधांना मोठा धोका निर्माण झाला आहे. ट्रम्प यांच्या मते, इराणची अर्थव्यवस्था आणि जनजीवन विस्कळीत करण्यासाठी त्यांचे वीज प्रकल्प आणि दळणवळणाचे पूल उद्ध्वस्त करणे हाच प्रभावी मार्ग आहे. त्यांनी आपल्या पोस्टमध्ये इराणच्या सर्वात मोठ्या पुलाच्या विनाशाचा उल्लेख करत, भविष्यात अशाच प्रकारच्या मोठ्या कारवायांचे सूतोवाच केले आहे. यामुळे आखाती देशांमध्ये युद्धाची भीती अधिकच गडद झाली आहे.
वाटाघाटींची शेवटची संधी आणि इस्रायलची भूमिका
एकीकडे हल्ल्याच्या धमक्या देत असतानाच, ट्रम्प यांनी फॉक्स न्यूजला (Fox News) दिलेल्या मुलाखतीत चर्चेची दारे अजूनही उघडी असल्याचे संकेत दिले आहेत. सध्या दोन्ही देशांमध्ये पडद्याआड वाटाघाटी सुरू असून, जर इराणने माघार घेतली तर मोठा रक्तपात टाळता येऊ शकतो, असे त्यांनी म्हटले आहे. मात्र, दुसरीकडे इस्रायलने (Israel) आपली भूमिका स्पष्ट केली असून, ते इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ला करण्यास सज्ज आहेत. इस्रायल केवळ अमेरिकेच्या हिरव्या कंदिलाची वाट पाहत असल्याचे समजते.
‘ॲक्सिऑस’ला (Axios) दिलेल्या मुलाखतीत ट्रम्प यांनी असा दावा केला की, खुद्द इराणी जनता आपल्या सरकारला कंटाळली असून ते अमेरिकेच्या या निर्णयाचे समर्थन करू शकतात. “इराणी लोक भीतीच्या छायेत जगत आहेत, पण आम्ही युद्धाच्या मैदानातून आता माघार घेणार नाही,” असे त्यांनी ठामपणे सांगितले. इराणचा अणु करार आणि होर्मुझमधील अडथळे दूर करण्यासाठी अमेरिका आता कोणत्याही थराला जाण्यास तयार असल्याचे यावरून स्पष्ट होत आहे. ६ एप्रिलची ही मुदत जागतिक शांततेसाठी अत्यंत निर्णायक ठरणार आहे.
