Brain Health | बदलत्या आणि धावपळीच्या जीवनशैलीमध्ये शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी आपण आहार आणि व्यायामाकडे लक्ष देतो. मात्र शरीराचे नियंत्रण करणाऱ्या मेंदूच्या आरोग्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष होते. विचारशक्ती, शिकण्याची क्षमता, स्मरणशक्ती तसेच दैनंदिन कामांसाठी मेंदू महत्त्वाची भूमिका बजावतो. त्यामुळे योग्य आहारासोबत काही आरोग्यदायी सवयी अंगीकारणेही आवश्यक आहे.
मेंदूच्या आरोग्यासाठी आहारात हे पदार्थ ठेवा :
मेंदूला आवश्यक पोषक घटक मिळण्यासाठी आहारामध्ये योग्य पदार्थांचा समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. हेल्थलाइननुसार, सॅल्मन आणि सार्डिन यांसारख्या तेलकट माशांमध्ये ओमेगा-3 फॅटी ॲसिड मुबलक प्रमाणात असतात. मेंदूच्या पेशींसाठी हे घटक महत्त्वाचे मानले जातात. त्यामुळे आहारात अशा माशांचा समावेश केल्यास मेंदूच्या आरोग्यासाठी आवश्यक पोषण मिळण्यास मदत होऊ शकते. अक्रोडातही ओमेगा-3 सोबत अँटीऑक्सिडंट्स असतात. त्याचप्रमाणे ब्लूबेरी आणि स्ट्रॉबेरी यांसारख्या बेरीमध्ये असलेले अँटीऑक्सिडंट्स मेंदूच्या पेशींना होणाऱ्या नुकसानापासून संरक्षण करण्यास मदत करू शकतात.
याशिवाय अंडी हा देखील आहारातील महत्त्वाचा पर्याय मानला जातो. त्यामध्ये कोलीन हे पोषक तत्व असते, जे मेंदूच्या कार्यासाठी आवश्यक आहे. पालक आणि ब्रोकोली यांसारख्या हिरव्या भाज्यांमधून फोलेट, व्हिटॅमिन के आणि इतर आवश्यक पोषक घटक मिळतात. भोपळ्याच्या बिया आणि डार्क चॉकलेट यांचाही आहारात समावेश केला जाऊ शकतो. या पदार्थांमधील विविध पोषक घटक मेंदूच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. मात्र कोणताही पदार्थ आहारात समाविष्ट करताना संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्याचे सेवन करणे महत्त्वाचे आहे.
Brain Health | झोप, व्यायाम आणि तणाव नियंत्रणही महत्त्वाचे :
मेंदूला निरोगी आणि सक्रिय ठेवण्यासाठी केवळ पौष्टिक पदार्थ खाणे पुरेसे नाही. नियमित आणि पुरेशी झोप घेणे तितकेच गरजेचे आहे. झोपेच्या काळात मेंदूला विश्रांती मिळते आणि शरीराला पुनर्प्राप्त होण्यास मदत होते. त्यामुळे दररोजच्या व्यस्त वेळापत्रकातून झोपेसाठी पुरेसा वेळ राखणे आवश्यक आहे. त्यासोबत चालणे, व्यायाम करणे किंवा अन्य शारीरिक हालचालींसाठी दिवसातील काही वेळ देणेही उपयुक्त ठरू शकते.
तणावाचा परिणामही मेंदूच्या आरोग्यावर होऊ शकतो. त्यामुळे तणाव कमी करण्यासाठी ध्यान, योग किंवा मनाला आनंद देणाऱ्या आवडीच्या उपक्रमांसाठी वेळ काढता येतो. सतत एकाच ठिकाणी बसून राहण्याऐवजी मध्येच उठून थोडे चालणे ही सवयही फायदेशीर ठरू शकते. यासोबत धूम्रपान टाळणे आणि अतिप्रमाणात मद्यपान न करणे मेंदूच्या आरोग्यासाठी चांगले मानले जाते. शरीर हायड्रेट ठेवण्यासाठी पुरेसे पाणी पिणे आणि रोजच्या आहारात वेगवेगळ्या पौष्टिक पदार्थांचा समतोल समावेश करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
