Healthy Seeds | बदललेल्या जीवनशैलीमुळे आरोग्याकडे लक्ष देणाऱ्यांची संख्या वाढली आहे. केवळ भूक भागवणारे अन्न न खाता शरीराला आवश्यक पोषक घटक मिळतील, याचीही काळजी घेणे गरजेचे आहे. यासाठी आहारात विविध प्रकारच्या बियांचा योग्य प्रमाणात समावेश करता येतो. चिया, अळशी, भोपळा, सूर्यफूल आणि तीळ या बियांमध्ये अनेक महत्त्वाचे पोषक घटक आढळतात.
बियांमधून मिळतात अनेक पोषक घटक :
चिया बिया या फायबर, प्रथिने, ओमेगा-3 फॅटी ॲसिड, कॅल्शियम आणि अँटिऑक्सिडंट्सचा स्रोत मानल्या जातात. त्यांचे सेवन केल्याने बराच वेळ पोट भरल्याची भावना राहण्यास आणि पचनक्रियेला मदत होऊ शकते. हृदयाच्या आरोग्यासाठीही त्या उपयुक्त मानल्या जातात. चिया बिया थेट खाण्याऐवजी पाण्यात भिजवून घेता येतात. त्याशिवाय दही, ओट्स किंवा स्मूदीमध्ये मिसळूनही त्यांचा आहारात समावेश करता येतो. अळशीच्या बिया देखील पोषणाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत. त्यामध्ये ओमेगा-3 फॅटी ॲसिड, फायबर आणि लिग्नॅन्स असतात. त्यामुळे हृदयाचे आरोग्य, पचन आणि कोलेस्ट्रॉल व्यवस्थापनासाठी त्यांचा उपयोग होऊ शकतो.
अळशीचा आहारात समावेश करण्यासाठी ती हलकी भाजून त्याची पूड करता येते आणि ही पूड दही किंवा सॅलडमध्ये मिसळून खाता येते. भोपळ्याच्या बिया प्रथिने, मॅग्नेशियम, झिंक, लोह आणि आरोग्यदायी फॅट्स देतात. योग्य प्रमाणात सेवन केल्यास हाडे व स्नायूंच्या आरोग्यासोबत रोगप्रतिकारक शक्तीला मदत मिळू शकते. या बिया भाजून खाता येतात किंवा नाश्ता, सॅलड आणि दह्यात घालूनही सेवन करता येते. सूर्यफुलाच्या बिया व्हिटॅमिन ई, सेलेनियम, फायबर आणि आरोग्यदायी फॅट्सने समृद्ध असतात. त्यांच्या सेवनामुळे पेशींना होणाऱ्या नुकसानापासून संरक्षण मिळण्यास, हृदयाच्या आरोग्यास आणि त्वचेच्या आरोग्याला मदत होऊ शकते.
Healthy Seeds | तीळही आहारासाठी उपयुक्त :
तीळ हा आणखी एक पौष्टिक पर्याय आहे. त्यात कॅल्शियम, लोह, मॅग्नेशियम, प्रथिने तसेच आरोग्यदायी फॅट्स आढळतात. या पोषक घटकांमुळे हाडांचे आरोग्य टिकवण्यास, शरीराला ऊर्जा मिळण्यास आणि हृदयाचे आरोग्य राखण्यास मदत होऊ शकते. तिळाचा वापर अनेक प्रकारे करता येतो. चटणी, सॅलड, लाडू किंवा इतर खाद्यपदार्थांमध्ये तीळ मिसळून सहज खाता येतात. त्यामुळे रोजच्या आहारात उपलब्धतेनुसार वेगवेगळ्या बियांचा समावेश करता येऊ शकतो.
मात्र एकाच प्रकारच्या बिया सतत मोठ्या प्रमाणात खाण्यापेक्षा विविध बियांचे संतुलित प्रमाणात सेवन करणे अधिक योग्य ठरते. प्रत्येक बियामध्ये वेगवेगळे पोषक घटक असल्याने आहारात विविधता ठेवता येते. बिया पौष्टिक असल्या तरी त्यांचे अति सेवन टाळणे महत्त्वाचे आहे. पहिल्यांदा एखादी बिया खाणार असाल तर कमी प्रमाणात सुरुवात करून शरीरावर त्याचा काही परिणाम होतो का, हे पाहावे.
