Hair Loss | दैनंदिन तणावपूर्ण जीवनशैलीमुळे अनेक महिलांना विविध आरोग्य समस्या जाणवू लागतात. केस गळणे, त्वचेवर पिंपल्स येणे, मासिक पाळी अनियमित होणे किंवा तीव्र वेदना होणे अशा तक्रारी सामान्य झाल्या आहेत. मात्र या सगळ्यामागे केवळ तणाव किंवा हार्मोनल (Hormonal Imbalance) बदल नसून शरीरातील झिंक (Zinc) या खनिजाची कमतरता हेही एक महत्त्वाचे कारण असू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
झिंकचे शरीरातील महत्त्व :
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते झिंक हे सूक्ष्म प्रमाणात लागणारे पण अत्यंत प्रभावी खनिज आहे. पेशींची दुरुस्ती प्रक्रिया सुरळीत ठेवणे, रोगप्रतिकारक शक्ती सक्षम करणे, हार्मोन्सचे संतुलन राखणे आणि डीएनए (DNA) निर्मितीमध्ये सहभागी होणे या सर्व प्रक्रियांमध्ये झिंकची भूमिका महत्त्वाची असते. आयुर्वेदिक दृष्टिकोनातून पाहता, हे खनिज शरीरातील धातूंना बळकटी देते तसेच पचनक्रिया संतुलित ठेवण्यास मदत करते.
इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रीसर्च (ICMR) च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार प्रौढ महिलांना दररोज सुमारे ८ ते १२ मिलिग्रॅम झिंकची आवश्यकता असते. प्रजनन आरोग्य, जखमा भरून येणे आणि हार्मोनल समतोल राखण्यासाठी ही मात्रा आवश्यक मानली जाते. शरीरात या घटकाची कमतरता निर्माण झाल्यास त्याचे परिणाम हळूहळू केस, त्वचा आणि मासिक पाळीच्या चक्रावर दिसून येतात.
Hair Loss | कमतरतेची लक्षणे आणि केसांवरील परिणाम :
डॉक्टरांच्या मते झिंक एस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन यांसारख्या हार्मोन्सच्या संतुलनात मदत करते. या खनिजाची पातळी घटल्यास मासिक पाळी उशिरा येणे, जास्त रक्तस्त्राव होणे किंवा तीव्र वेदना जाणवणे अशा तक्रारी उद्भवू शकतात. याशिवाय प्री-मेंस्ट्रुअल सिंड्रोम (PMS) ची लक्षणे जसे चिडचिडेपणा, सूज आणि वारंवार मूड बदलणे अधिक तीव्र होऊ शकतात. झिंकचा संबंध थायरॉइड ग्रंथीशीही जोडला जातो. त्यामुळे शरीरात त्याची कमतरता असल्यास थकवा, अशक्तपणा आणि मासिक पाळीतील अनियमितता एकत्र जाणवू शकते. (Hair Loss News)
केसांच्या आरोग्याबाबत झिंकची भूमिका अत्यंत निर्णायक आहे. हे हेअर फॉलिकल्स मजबूत ठेवण्यास आणि नव्या पेशींची निर्मिती होण्यास सहाय्य करते. झिंक अपुरा पडल्यास केस पातळ होणे, सहज तुटणे किंवा अधिक प्रमाणात गळणे यांसारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्वचेवरील दाह कमी करण्यासाठीही झिंक उपयुक्त ठरते. त्यामुळे चेहऱ्यावर पिंपल्स वाढणे हे देखील या खनिजाच्या कमतरतेशी संबंधित असू शकते.
