Diabetes l जर तुम्ही मधुमेह (diabetes) रुग्ण असाल आणि केवळ साखर (sugar) व गोड पदार्थांपासून दूर राहून सर्व काही ठीक होईल, असा विचार करत असाल, तर तुम्हाला पुनर्विचार करण्याची गरज आहे. प्रसिद्ध आयुर्वेदाचार्य (Ayurvedacharya) डॉ. पंकज कुमार (Dr. Pankaj Kumar) यांच्या मते, पांढरे मीठ (white salt) देखील मधुमेहींसाठी साखरेइतकेच हानिकारक ठरू शकते, आणि ते आरोग्याचा मोठा शत्रू ठरू शकते. त्यामुळे, मधुमेहींनी केवळ गोड पदार्थांवरच नव्हे, तर मीठाच्या सेवनावरही नियंत्रण ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
साखर नियंत्रणासाठी काय खावे? :
डॉ. पंकज कुमार (Dr. Pankaj Kumar) यांच्या सल्ल्यानुसार, मधुमेह रुग्णांनी आहारावर विशेष लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. त्यांच्या आहारात प्रामुख्याने भरड धान्य (coarse grains), ताज्या हिरव्या भाज्या (fresh green vegetables) आणि कमी चरबीयुक्त (low fat) पदार्थांचा समावेश असावा. सकाळच्या नाश्त्यामध्ये (breakfast) कोशिंबीर (salad), फळे (fruits) किंवा ताज्या फळांचा रस (fresh juice) घेणे उत्तम आहे. दुपारच्या जेवणात (lunch), नाचणी (finger millet) आणि बाजरी (pearl millet) यांसारख्या भरड धान्यांपासून बनवलेल्या भाकरी किंवा भाताला प्राधान्य द्यावे, कारण या धान्यांचा ग्लायसेमिक इंडेक्स (glycemic index) कमी असतो, आणि ते रक्तातील साखरेची पातळी हळूहळू वाढवतात. रात्रीचे जेवण (dinner) नेहमी हलके आणि साधे असावे. डॉ. कुमार (Dr. Kumar) यांच्या मते, सूर्यास्ताच्या सुमारास रात्रीचे जेवण घेणे आरोग्यासाठी सर्वोत्तम आहे. रात्रीच्या जेवणात कोशिंबीर (salad), उकडलेल्या भाज्या (boiled vegetables) आणि पातळ लापशी (porridge) किंवा खिचडी (khichdi) यांसारख्या पदार्थांचा समावेश करावा.
मधुमेह नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आहारातील काही गोष्टी पूर्णपणे टाळणे आवश्यक आहे. फास्ट फूड (fast food), रिफाइंड पीठ (refined flour) म्हणजे मैदा, तळलेले पदार्थ (fried food) आणि तयार पॅकेटमधील पदार्थ (packaged food) मधुमेह रुग्णांसाठी विषारी ठरू शकतात. मॅगी (Maggi), पास्ता (pasta), बिस्किटे (biscuits), बेकरी उत्पादने (bakery products), तयार snacks आणि शीतपेये (cold drinks) यांसारख्या पदार्थांचे सेवन टाळावे. मांस (meat), मासे (fish), अंडी (eggs) आणि चिकन (chicken) यांसारख्या मांसाहारी पदार्थांचे सेवन देखील मधुमेहींसाठी harmful आहे, त्यामुळे ते शक्यतो टाळावेत, आणि कधीतरी जरूर सेवन करायचेच असल्यास ते अगदी कमी प्रमाणात करावे.
Diabetes l पांढऱ्या मिठाऐवजी सैंधव मीठ वापरा :
डॉ. कुमार (Dr. Kumar) यांच्या मते, मधुमेह रुग्णांनी साखरेसोबतच मीठाच्या बाबतीतही विशेष काळजी घ्यावी. पांढरे मीठ (white salt) शरीरातील पाण्याचे प्रमाण बिघडवू शकते, आणि उच्च रक्तदाबाला (high blood pressure) आमंत्रण देऊ शकते, ज्यामुळे हृदयविकाराचा (heart disease) धोका वाढतो. त्याऐवजी, सैंधव मीठ (rock salt) वापरणे अधिक फायदेशीर आहे, कारण ते शरीरासाठी चांगले मानले जाते आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करते. तसेच, तेलकट (oily) आणि तळलेले पदार्थ (fried food) शरीरासाठी नुकसानकारक आहेत. या पदार्थांमुळे रक्तातील साखरेची पातळी झपाट्याने वाढू शकते. त्यामुळे तळलेले पदार्थ पूर्णपणे टाळावेत. वाफवलेले (steamed food), उकडलेल्या भाज्या (boiled vegetables) आणि कमी तेलाचा वापर केलेले पदार्थ मधुमेह रुग्णांसाठी उत्तम आहेत. डॉ. पंकज कुमार (Dr. Pankaj Kumar) यांनी हलका आहार घेण्याचा आणि नियमित व्यायाम (exercise), योगा (yoga) आणि ध्यान (meditation) करण्याचा सल्ला दिला आहे, जे मधुमेह नियंत्रणात ठेवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
