Nitin Gadkari | देशात एलपीजी सिलिंडरच्या वाढत्या किमती आणि पुरवठ्यावरील चर्चांदरम्यान केंद्र सरकारने स्वदेशी इथेनॉल स्टोव्ह तंत्रज्ञानाची मोठी घोषणा केली आहे. पाण्यात मिसळलेल्या इथेनॉलवर चालणारा हा नवीन स्टोव्ह स्वच्छ, सुरक्षित आणि कमी खर्चिक पर्याय म्हणून समोर येत आहे. या तंत्रज्ञानामुळे स्वयंपाकासाठी पर्यावरणपूरक इंधन वापराला चालना मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
स्वदेशी स्टोव्हचे नागपुरात लॉन्चिंग :
केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी (Nitin Gadkari) यांनी नागपूर (Nagpur) येथे इथेनॉल-आधारित नव्या स्टोव्ह तंत्रज्ञानाचे अनावरण केले. या घोषणेनंतर एलपीजी सिलिंडरवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या दिशेने सरकारने मोठे पाऊल टाकल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. जागतिक परिस्थिती आणि (Hormuz Strait) परिसरातील तणावामुळे इंधन पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त होत असताना हा पर्याय महत्त्वाचा मानला जात आहे.
या नव्या स्टोव्हची खास बाब म्हणजे तो थेट इथेनॉलवर चालत नसून पाण्यात मिसळलेल्या इथेनॉल मिश्रणावर कार्य करतो. या प्रक्रियेतून स्वच्छ आणि स्थिर ज्वाला निर्माण होते. त्यामुळे पारंपरिक एलपीजी, रॉकेल किंवा कोळशाच्या तुलनेत हा पर्याय अधिक सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक असल्याचे सांगितले जात आहे. तसेच व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या तुलनेत स्वयंपाकाचा खर्चही कमी होऊ शकतो, असा दावा करण्यात आला आहे.
Nitin Gadkari | बायोफ्यूल मिशनला नवी दिशा :
तज्ज्ञांच्या मते, इथेनॉल हे ऊस आणि मका यांसारख्या पिकांपासून तयार होणारे जैवइंधन आहे. त्यामुळे या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढल्यास शेतकऱ्यांनाही मोठा फायदा मिळू शकतो. इथेनॉलची मागणी वाढल्यास कृषी क्षेत्राला चालना मिळेल आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही बळकटी मिळण्याची शक्यता आहे.
भारताने गेल्या काही वर्षांत इथेनॉल ब्लेंडिंग कार्यक्रमात मोठी प्रगती केली आहे. 2014 मध्ये पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे मिश्रण सुमारे 1.5 टक्के होते, तर 2025 पर्यंत ते जवळपास 20 टक्क्यांपर्यंत पोहोचल्याचे सांगितले जात आहे. आतापर्यंत वाहनांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या इथेनॉलचा आता घरगुती कुकिंग फ्यूल म्हणूनही वापर वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू झाला आहे.
या तंत्रज्ञानामुळे प्रदूषणातही घट होण्याची अपेक्षा आहे. इथेनॉल जळताना कार्बन मोनोऑक्साइड आणि धूर अत्यल्प प्रमाणात निर्माण होतो. त्यामुळे घरातील हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होऊ शकते. मात्र इथेनॉल हे ज्वलनशील द्रव असल्याने घरगुती वापरासाठी कठोर सुरक्षा नियम लागू करण्याची आवश्यकता असल्याचे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
