Vitamin B12 | शरीरात व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता असल्यास थकवा, अशक्तपणा, चक्कर येणे आणि हात-पायांना मुंग्या येणे यांसारख्या समस्या जाणवू शकतात. विशेषतः शाकाहारी आणि व्हीगन आहार घेणाऱ्या व्यक्तींमध्ये ही कमतरता अधिक प्रमाणात आढळते. अशा परिस्थितीत आहारतज्ज्ञांनी एक असा पर्याय सुचवला आहे, जो शाकाहारींसाठी उपयुक्त ठरू शकतो.
‘न्यूट्रिशनल यीस्ट’ ठरू शकते प्रभावी :
आहारतज्ज्ञ यांनी सोशल मीडियावर शेअर केलेल्या माहितीनुसार, व्हिटॅमिन B12 ने फोर्टिफाइड केलेले न्यूट्रिशनल यीस्ट (Nutritional Yeast) हे शाकाहारींसाठी उत्तम पर्याय ठरू शकते. अंडी, मासे, चिकन आणि इतर मांसाहारी पदार्थांमध्ये व्हिटॅमिन B12 नैसर्गिकरित्या मोठ्या प्रमाणात आढळत असल्याने शाकाहारी व्यक्तींमध्ये या जीवनसत्त्वाची कमतरता होण्याचा धोका अधिक असतो. अशावेळी दररोज एक चमचा फोर्टिफाइड न्यूट्रिशनल यीस्ट घेतल्यास शरीरातील व्हिटॅमिन B12 ची दैनंदिन गरज पूर्ण करण्यास मदत होऊ शकते, असे त्यांनी सांगितले आहे.
न्यूट्रिशनल यीस्ट हे चीजसारखी आणि हलकी नट्ससारखी चव असलेले खाद्यपदार्थ म्हणून ओळखले जाते. त्यामध्ये अनेक पोषक घटकही असतात. साधारण एका टेबलस्पून म्हणजेच सुमारे पाच ग्रॅम फोर्टिफाइड न्यूट्रिशनल यीस्टमध्ये सुमारे 20 कॅलरीज असतात. याशिवाय त्यातून 4 ते 5 ग्रॅम प्रोटीन मिळते. तसेच एका टेबलस्पूनमधून सुमारे 2.4 ते 5 मायक्रोग्रॅम व्हिटॅमिन B12 मिळू शकते, जे अनेक प्रौढांच्या दैनंदिन गरजेसाठी पुरेसे मानले जाते.
Vitamin B12 | आहारात असा करा समावेश :
आहारतज्ज्ञांच्या मते, न्यूट्रिशनल यीस्टचा वापर रोजच्या आहारात विविध प्रकारे करता येतो. सॅलड, पास्ता, पॉपकॉर्न आणि भाजलेल्या भाज्यांवर ते भुरभुरवून खाल्ले जाऊ शकते. यामुळे पदार्थांची चव वाढते आणि त्याचबरोबर अतिरिक्त पोषणमूल्यही मिळते. कमी कॅलरीमध्ये अधिक पोषक तत्त्वे मिळवू इच्छिणाऱ्यांसाठी हा एक चांगला पर्याय मानला जातो.
याशिवाय सूप, सँडविच आणि ग्रेन बाउल्समध्येही न्यूट्रिशनल यीस्टचा वापर करता येतो. त्यामुळे आहार अधिक पौष्टिक बनण्यास मदत होते. मात्र, व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता असल्याचा संशय असल्यास किंवा तीव्र लक्षणे जाणवत असल्यास स्वतःहून उपचार करण्याऐवजी डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. तसेच कोणतेही पूरक अन्नपदार्थ किंवा फोर्टिफाइड उत्पादने वापरण्यापूर्वी तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.
