Pune News | पुणे जिल्ह्याच्या देहूरोड (Dehuroad) परिसराला लागून असलेल्या किन्हे (Kinhe) गावामध्ये गेल्या काही दिवसांपासून बिबट्याच्या वाढलेल्या संचारामुळे ग्रामस्थांमध्ये मोठे भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. बिबट्याने गावातील पाळीव प्राण्यांवर हल्ले करण्यास सुरुवात केल्याने ही दहशत आणखी वाढली आहे. याचा थेट परिणाम गावातील शेतीविषयक कामांवर झाला असून, मजूर भीतीने शेतात कामावर येण्यास तयार नसल्याने शेतकरी वर्ग चिंताग्रस्त झाला आहे.
बिबट्याचे हल्ले
मिळालेल्या माहितीनुसार, किन्हे गावात बिबट्याचा वावर वाढला आहे. दोन दिवसांपूर्वीच, म्हणजेच १० एप्रिल रोजी, पहाटेच्या सुमारास गावातील एका कुत्र्यावर बिबट्याने हल्ला चढवून त्यास जखमी केले होते; ग्रामस्थांनी वेळीच आरडाओरडा केल्याने बिबट्या पळून गेला. त्यानंतर, बुधवारी सकाळी अंदाजे ११ वाजण्याच्या सुमारास, गावातील एक शेतकरी, गुलाब विठ्ठल (Gulab Viththal), यांच्या शेतामध्ये बांधलेल्या वासरांवर बिबट्याने अचानक हल्ला केला. हा हल्ला शेजारील दुसरे शेतकरी दत्ता पिंगळे (Datta Pingale) यांनी प्रत्यक्ष पाहिला. त्यांनी तात्काळ आरडाओरडा केल्यामुळे बिबट्या वासरांना सोडून पळून गेला.
गुरुवारी सकाळी ज्या ठिकाणी वासरांवर हल्ला झाला होता, त्या परिसरात बिबट्याच्या पायाचे मोठे ठसे आढळून आले आहेत. तसेच, जवळच असलेल्या उसाच्या शेतामध्ये बिबट्या आरामात बसलेला किंवा विश्रांती घेत असल्याचे काही ग्रामस्थांनी सकाळी पाहिले. किन्हे गाव हे इंद्रायणी नदीच्या (Indrayani river) काठावर वसलेले आहे आणि नदीमध्ये सध्या मुबलक पाणी आहे. तसेच, नदीकाठच्या शेतांमध्ये ऊस, मका, बाजरी यांसारखी उंच वाढणारी पिके मोठ्या प्रमाणात घेतली जातात. या पिकांमुळे बिबट्याला लपण्यासाठी सुरक्षित जागा मिळते आणि पाण्याच्या तसेच भक्ष्याच्या शोधात तो मानवी वस्तीजवळ येत असावा, असा अंदाज आहे. जंगलतोड आणि नैसर्गिक अधिवास कमी झाल्यामुळे बिबटे आता अन्नाच्या शोधात मानवी वस्त्यांच्या जवळ येत असल्याचे चित्र आहे.
शेतीकामावर परिणाम
गावामध्ये आणि शेतशिवारात बिबट्याचा सतत वावर असल्याने आणि त्याने पाळीव प्राण्यांवर हल्ले सुरू केल्याने, किन्हे गावातील आणि परिसरातील शेतकरी तसेच शेतमजूर पूर्णपणे धास्तावले आहेत. शेतात एकट्याने जाण्यास किंवा काम करण्यास लोक घाबरत आहेत. याचा मोठा परिणाम शेतीच्या कामांवर होत आहे. विशेषतः, महिला शेतमजुरांनी बिबट्याच्या भीतीने शेतात कामावर येण्यास नकार दिला आहे. यामुळे सध्या शेतात सुरू असलेली कांदे काढणी, जनावरांसाठी चारा काढणी, भाजीपाला तोडणी यांसारखी महत्त्वाची कामे खोळंबली आहेत. मजूर मिळत नसल्याने शेतकऱ्यांपुढे मोठे संकट उभे राहिले आहे. या गंभीर परिस्थितीबाबत देहूरोड कॅन्टोन्मेटचे (Dehuroad Cantonment) माजी नगरसेवक संजय पिंजण (Sanjay Pinjan) यांनी चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी सांगितले की, मागील वर्षभरापासून या भागात बिबट्याचा वावर वाढलेला दिसतो. वनविभागाच्या अधिकाऱ्यांनी तातडीने यावर प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात आणि बिबट्याला पकडण्यासाठी पिंजरा लावून त्याचा बंदोबस्त करावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.
या समस्येवर बोलताना, वन्यजीव अभ्यासक आणि ‘स्कोप ऑफ ओफीड्स’ (Scope Oph Ophids) या संस्थेचे संस्थापक रितेश साठे (Ritesh Sathe) यांनी सांगितले की, जंगलातील झाडी आणि नैसर्गिक अधिवास कमी झाल्यामुळे बिबटे अन्नाच्या शोधात शेताकडे आणि मानवी वस्तीकडे येत आहेत. त्यांनी ग्रामस्थांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी घाबरून न जाता वनविभागाला सहकार्य करावे, कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये किंवा अफवा पसरवू नयेत आणि वनविभागाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे. योग्य नियोजन आणि उपाययोजना केल्यास हा मानव-वन्यजीव संघर्ष निश्चितपणे हाताळता येऊ शकतो, असे ते म्हणाले. सध्या तरी, किन्हे गावात आणि परिसरात बिबट्याच्या वावरामुळे भीतीचे आणि चिंतेचे वातावरण कायम आहे.
